Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

di r^ - Zt LUCIDARIUM N uaturalibus artibus continetur; fimiliter tria tempora, fcilicet tempus prazfens, praeteritum & futurum; ac etiam color, frigus & temperies; ipfe enim ternarius numerus in trinitate confiftit,que eft omnium rerum vifibilium fumma perfectio. Ternarius numerus impar eft, & ob hanc caufam fignificationis attributus eft maioribus, quia maioris virtutis eft quam par, qui eft infirmiori femineo fexui attributus. Nam numerus par(a) mutabibilis & divifibilis elt, numerus vero impar indivifibilis eft, continens unitatem in medio fui , quz divifioni refiftit Ex didis immediate colligere poffumus, quomodo hic ternarius numerus fit quaternario, qui eft reducibilis ad binarium, perfedior, & per confequens confonantia, quz per divifionem ternariam in monochordo feu in aliis corporibus fonoris reperitur, quz eít diapente; fit enim diapente fonus fuavior & auditu amicabilior in fuarum partium divifione ternaria, quam diateflaron in fuarum partium quaternaria. Carvr IV. De confonamtia Diapafon. Confonantia Diapafon fecundum dicta

Boetii dupla proportio dicitur, de qua Remigius: tertia (ymphonia eft, qua etiam de oco dicitur, unde & nomen accepit; nam apud veteres cithara octo chordis conftabat, ipfa enim diapafon omnes

- fonos includit. Bernardus: pulcra fymphonia diapafon in octo vocibus pollet ; antiqui enim numerum octonarium iuftitiam vocaverunt. Remigius: tertia fym- ^ (à) Fat. menfurabilis.

lioe

IUSICIEE PLANE. j 85 phonia eft prima confonantia, que melius eequifonat; vocatur emmelicis, hoc eft, in muficis diapafon. ltem ipfe concentus & fimilium vocum adunata focietas, quz dicitur diapafon. Boetius: confonantia diapafon prima maior & fuavior cundis confonantiis eft, cuius proprietatem fenfus auditus aptius comprehendit. Hac figura octonaria pre cundis : mirabilis eft: nam odava die Ifaac circumcifus eft poft circumcifionem patris fui Abraham, & Dominus nofter lefus . Chriftus octava die ab eius nativitate voluit circumcidi. Sicut enim fignum cir- * cumcifionis propter tria datum eft generi humano, fic hec confonantia diapafon propter tria in mufica data eft. Signum namque circumcifionis primo datum eft propter meritum fidei Abrahz, ut ficut fides diftabat a ceteris nationibus, fic diftaret etiam circumcifionis fignum. Si- 1 militer primo confonantia diapafon in ia mufica data eft, quia ficut diftabat a ca- i teris confonantiis, quas fub fe comprehendit in figura, fic diftaret etiam in foni fuavitate. Secundo fignum circumcifionis datum eft, ut populus, qui erat ex eadem progenie nafciturus, per fi. gnum circumcifionis peculiaris ac familiaris cognofceretur: fimiliter etiam diapafon confonantia in mufica data eft, ut , confonantie, qui nafcuntur ex ipfa, per ipfius fignum diftin&ionis cognofcerentur... Tertio fignum circumcifionis 1 datum eít, quia in tali membro circumcifio iuffa e(t fieri, per quod carnis origo propagaretur: fimiliter diapafon in mufica data eft, & in odonaria figura b.«3 con-