Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

LUCIDARIUM ^

.. fpovenarii, quod oftendimus ad fenfum in corporibus fonoris, puta in mono-

.. Chordo & alis. Nunc autem ita eft,

. quod novenarius numerus numquam poteft dividi in partes zquales, eft

. enim ibi unitas, que refiftit divifioni,

& per confequens neque fubdividi potet. Numquam enim poteít dividi 9.

per 2. 4. 6. 7. & 8. qualiter ipfum dicimus dividendo; & tota ratio eft propter eius imparitatem. Relinquitur ergo, quod partes ipfius effe debeant invquales, ita quod una fit prima pars de uno ad tres; fecunda de tribus ad

. quinque; tertia de quinque ad feptem;

quarta de feptem ad novem; quinta,

& talis quinta pars eft quintus nume-

. . rus impar totius novenarii. Sic patet, quod tonus non poteít habere nifi quin-

|. que partes, neque plures neque pauciores; ita quod quinque partes faciunt totum tonum; & fic patet primum.

Secundum didi capituli.

Quoad fecundum eft fciendum, quod quatuor partes ipfius non comprehendunt totum tonum, & ideo vocantur .femitonia omnia illa, que comprehendunt infra quinque a femi, quod eft imperfedum feu pars, unde femitoni. um quafi pars toni. Huiusmodi autem partes in. tono, feu huiusmodi femitonia fuerunt in mufica adinvente, ut per diffonantias coloratas , feu cuiusdam placite pulcritudinis ipfarum , ad perfediores feu pulcriores in cantu confonantias veniamus, ficut infra de confonantiss & diffonantiis oftendetur. Et

.- ádeo merito confurgunt ex partibus in- . qualibus ipfius toni, ut innuatur, ex

ScüiPTORES VET. DE Musica. P. HII. —OCIUPRSMA

4 IUSICE PLAN/£. uu tali inzqualitaté talis diffomantia can- d tari, ac etiam inveniri. Quod maxime " apparet in corporibus fonoris, ficut in monochordo, ubi oftenditur, quod nature iftorum femitoniorum in quinque partes fpatium ipfius, toni fcilicet, dividendo clariffime cognofcuntur. Quarum qualibet quinta pars vocatur diefis, quafi decifio feu divifio fumma, ^ hoc eft maior divifio, que poffit in — * tono cantabili reperiri. Dua autem fimul iunde ex iftis quinque componunt femitonium enarmonicüm , quod minus eft, quod a Platone vocatum eft limma, continens duas.diefes. Tres vero ex iítis diefibus faciunt femitonium . diatonicum, quod maius eft, quod quidem vocatur apotome maior, id eft, pars maior toni in duas divifi. Quatuor autem diefes chromaticum femitonium confítituunt: de quibus omnibus per ordinem eft videndum. Carum VI. De Dief. Diefis quinta pars eft toni, puta cum aliquis tonus bipartitur propter aliquam confonantiam colorandam fubter tertiam, fextam five decimam, tendendo ad aliquam confonantiam: quia prima pars toni fic divifi fi per afcenfum fit, maior eft, & vocatur chromà, pars vero quz reítat, diefis dicitut, ut hic. ; "T'"» NNNNNE NEN [-1-] B LIU E o uds Ral. iub A Peu 4 P QsuwpuRERME RN P 4 Los NEM E L.]— K Et.