Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

E MN MARCHETI |^ —- bus caudatis & tribus non caudatis confurgerent feptem partes temporis; fi ve- : ro tres effent caudate , confurgerent o- $ €&o partes ; & tunc partes femper exce- E derent fuum totum in menfurando, quod | : eft impoffibile & inconveniens in mufica, . ipfi menfurabili mufice contradicens: impoffibile eft enim, quod de quinque poffint caudari nifi una fola , fecundaria di- : wifione, que eít in fex, que quidem caudata cum reliquis quatuor fex partes temporis menfurabit. Sed notandum eft, quod de omnibus caudatis fupradiclis muficis per viam artis femper minus addit ei caudam , quz eft a parte finis, quam ei, quz eft a parte principii : cuius ratio eft, quia eo, quod ' finis, plus habet de naturali perfectione in menfürando, ratione fuperius dicta, & ideo minus indiget de adiutorio artificis ad menfurandum tempus, & arguitur fic: illad, quod plus habet de perfedtione vera in menfurando, minus indiget | de adiutorio artificis ad perficiendam | menfuram, quam illud, quod minus ha- | bet. Et hec vera ad fenfum: nam ad EB menfurandum fex ulnas plus habet de per- : fectione nature linea quinque ulnarum, | quam linea trium : fed quelibet notarum : ex parte finis plus habet de perfectione | t ad meníürandum tempus via naturz, quia continet duas de fex partibus temporis, quz vero eít a parte principii, folum continet unam. Et ideo artifex in caudando | ipfam, qua eít a parte finis, folum ad- | dit ei unam partem temporis de fex, | caudando vero illam, qua eft a parte prin- | cipii, addit duas. Et hoc dicimus effe pattes in quatuor & in quinque. Nam

* 1i 5 DE PADUA fi de quatuor nulla caudatur, femper il. le , que funt a parte finis, plus continent de perfectione , quia duas de fex partibus temporis pro qualibet habent, quam. ille , que funt a parte principii, quae folum continent duas alias fimul: & ideo caudando aliquam ultimam non addimus nifi unam partem temporis de fex, caüdando vero aliquam de primis, addimus duas, & fic eft de quinque. Et hoc naturaliter verum eft, quia femper caudando aliquam de illis, quz funt a parte finis, femper minus addimus, quam caudando aliquam de illis, quz funt a parte principii, Sed notandum eft, quod didum elt de cauda addenda femibrevi ufque hic, intelligendum eft de cauda protradta in deorfum; cuius ratio eft: quia quando additur aliquid alicui, illud femper perficitur per illud, quod additur; nam ex quo additur, prius. non habet ipfum, & fic habet plus, quam prius habuerit muficus vero, quando addit Ens temporis alicui note per artem, quam - non habebat via nature, certum elt, quod perficit illam ultra naturam fuam. Debet ergo tale fignum ei addi, quoc innuat talem perfedionem & non im. perfedionem. Sed fuperius eft oftenfam in tradatu de caudis, quod cauda de orfum innuit perfedionem, & quz in furfum, imperfectionem. Ergo cum ufque hic fit de femibrevibus fic oftenfum,quod muficus per artem femper perficit iplas quam perfectionem cauda innuit , intelli: gendum eft ergo, quod tales notz fic. caudatz per muficum caudari debeantin deorfum. Si autem dentur fex. femibre: ves,