Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

POMERIUM MUSI Primo enim demonftrabimus, quod de neceffitate eft dare in cantu menfurato unam notam, quz per fe & effentialiter eft duorum temporum, & non per accidens five per fubtracdtionem alicuius tertii temporis ab ipfa. Secundo oftendemus, in quo fitu vel loco talis nota debeat figurari. Tertio demonfítrabimus, quod ipfa figuratur cum aliqua fingulari j proprietate fenfibili & notoria, per quam

. differt, & poteft ad fenfum cognofci poffe differre & a nota unius temporis & a nota trium. Quarto ex predidis concludemus, quare talis proprietas fit fua propria, & non alterius note.

—. — Primum enim fic oftendimus. In omni motu de neceffitate eft devenire de uno extremo ad aliud extremum per aliquod medium, & de necellitate illud medium

. per fe & effentialiter differt ab extremis,

- ficut patet de motu locali: nam qui va-

. dit de uno loco ad alium, de neceffitate tranfit per medium, & per tale medium,

- quod non eft aliquid extremorum. Sed certum eft, quod cantus eft quidam mo-

. tus vocis, qui tempore menfüratur, fi-

. cut motus localis omnis etiam tempore

. menfuratur. Sicut igitur in motu locali

. eít dare primum tempus, in quo illud, quod movetur, eít in uno termino a

»quo movetur, & aliud, in quo eft, in

. medio quod differt a primo, & tertium,

. jn quo eít in ultimo termino: itaque

. omnia iíta tria tempora diftinguuntur, li maturaliter ad invicem fic & in ipfo can-

| tu menfurato, qui difcurrit per motus

- menfuürando de una nota in aliam, do-

.. nec ad perfedionem menfürz trium tem-

- porum perveniat, ut probatum eft.

4 * CIE MENSURATZE. 143 / Primo eft dare notam, quz uno tem- * pore menfüratur, & aliam qua duobus, & aliam quz tribus. Itaque ficut unum eft principium primum & effentiale in ; numeris, duo vero fecundum principium : effntiale in eis, tria vero tertium, quae m. effentialiter differunt: ita etiam in mu- 1 fica oportet effe, cum ipfa fundetur fuper numeros, una nota, que de fe & effentialiter fit unius temporis & non E. per accidens, & alia, qua trium. Patet | ergo , quod in cantu menfüurato neceífario eft dare notam, que fit duorum - temporum primo & per fe & effentialiter, & non per accidens & fubtracionem, ficut interdum accidit de nota trium tem- À porum, quz efficitur duorum per notam brevem vel eius valorem , praecedentem vel fequentem ipfam, ut hic: : In quo fitu ac loco note debeant fisurari, | qua diverfis temporibus menfurantur..— Videamus ergo, in quo loco & fitu . nota, quz dicitur altera brevis, de neceffitate debeat figurari. Dicimus, quod c de neceffitate in ultimo loco, & ultimum locum appellamus locum ipfius notae, in quo tria tempora perficiuntur. taque fi ulterius volumus procedere in cantando, de neceífitáte fequitur longa; & rationem adducimus ex proportione no- : tarum ad invicem, & coniunctione, quam oportet fieri de ipfis notis, ut per ipfas - menfurate cantetur. Et ratio talis eft: probatum eít fuperius, qnod menfura B trium temporum eft perfectior menfura, n. que / :