Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

P - - POMERIUM. MUSI Gum, tempus fuperius definitum eft jillad, quo cantus menfurabilis menfuratur. Habemus igitur ipfum tempus applicare ipfis notis non fimpliciter & abfolate, ficut in mufica plana, fed fecundum rationem menfürae, ita quod ipfis notis taliter applicamus, quod per ipfum totus cantus menfürabilis menfüratur. Ubi fciendum eft, quod ipfe note, ficut fuperius dictum eít, fecundum numeros diftinguuntur. Tempus igitur, quod debet applicari ipfis notis, debet applicari eisdem & fecundum proportionem numeralem & fecundum debitam proportionem cantandi, ex qua confurgat diverfimoda harmonia. Secundum proportionem nume- . ralem.tempus.fic applicatur ad notas: . mam, in numeris ita eft, quod omnis nu- . merus perficitur per unum primo, íe- . cundario vero per duos primos nume- . Xos, fcilicet per duo & tria, & non . plures. Nam quatuor nulla alia funt, . quam doz qualitates, quinque vero nul- - ]a alia funt, quam duo & tria, fex ve- — ro funt ternaría duo & tria binaria; - feptem vero nulla alia funt, quam duo - dbinaria & unum ternarium. Totus er- — go numerus comprehenditur per duo, - & meníüratur ipfa adhuc primo per. unum; nam ipfa duo & tria menfuran- — tur per unum, & menfura aliorum: — unum quidem eft perfectius in numeris — duo, & tria quid perfedius. dicimus — quam duo, nam duo non poffunt men- - furare tria, fed bene per tria menfuran- — für duo, Unum ergo eft primum in — menfura, fed tria funt perfedior menfu- —rà, qua poflit in numeris reperiri. Se- ^ £)ndum ergo modum iftum, quo ha- Mad

A ; s ; ^ CIE MENSURATE. I4I bent note in mufica menfurari, opor- : tet applicare ipfis notis, ita ut fic dicamus : ficut unuth eft prima ratio menfurandi notas, & ficut duo & tria menfuranf ómnes alios numeros modo fuperius declarato, quoniam omnes alii numeri reducuntur ad ipía; ita duo tem. pora & tria tempora funt menfura om- | nium temporum, qua unaqueque iu mufica menfurari poffunt, & ficut duo in numeris non poffunt menfurare tria, fed tria bene duo, ita duo tempora in . | mufica non poffunt menfurare tria, fed tria bene duo; & ficut tria funt perfe. P &ior numerus qui poffit reperiri in menfura numerorum, fic tria in mufica funt perfedior ratio menfurandi, quz poflit in mufica reperiri. Et quia femper a perfe- Gioribus eft inchoandum, ideo nota tri. um temporum primum gradum tenet inter notas tamquam menfura completa, continens in fe tempora notarum omnium aliarum, poft ipfam vero duorum tempo- ; rum, tertio vero loco unius: temporis, Et ifte eft modus applicandi ipfum tempus muficum iftis notis fecundum proportionem fcilicet numeralem. / Sed contra diceret aliquis: tu dixifti mihi prius, quod unum tempus muficum eft & primum , & perfeda ratio menfurandi omnia alia tempora,quz in mufica continentur, & quoniam primum iu unoquoque genere eít ratio menfurandi omnia, que funt poft, Refpondemus, quod adhuc idem dicimus ; fed addimus, | quod fi petatur: quod eft primum tem- | pus, quod menfurat alia tempora in mufica? omnino dicimus , quod unum tempus eft. Et fi poftea petatur, quot tem- ' $3 pora.