Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

E TT ^ pa ^510 IOANNIS IE libet autem inftrumento mufico huius E - exemplum inter duas primas chordas be- | ne dumtaxat difpofitas, vel in hydraulia BEL' . inter duas primas fiftulas habes; fimiliter & in hac probare poteris antiphona. Jte dicite lobanni. ltem tonus eft E. quedam percuffio aeris indilToluta ufque t ád auditum, ficut de gravi ad acutum, E videlicet de G. ad a. & e contra, & dici- X tur a £ozo toza$ &c. Aliter: tonus eft E. legitimum acuminis vel gravitatis fpati- B um inter fonum & fonum, continens in p: fe duo femitonia, & non femitonos. Alip ter Boétius: Tonus dicitur ex duobus E femitoniis minoribus & commate conítak re: nam fi totus tonus ex apotome conftat & femitono, femitonum vero àb apotome diftat commate, nihil eft aliud : apotome, nifi femitonium minus & com- / ma. Si igitur duo femitonia minora de | tono quis auferat, comma fit reliquum. De partibus toni. i Sunt autem iíte partes toni: diefis, limma, afma vel femitonium minus, quod idem eft; comma, apotome, femitonium Ec maius, & diaíchisma. Diefis five femitop nium minus continet in fe duo diafchis- ] mata. Comma continet-in fe duo fchif- "T mata Apotome continet in fe diefim & k . unum comma. Item fecundum dicta Hu- » gonis in libro fuo, qui vocatur JVefos, p femitonium maius continet in fe diefim & k | unum fchisma , hoc eft, medietatem comp^ matis cum diefi. Philofophus igitur haec & his minora fpatia talibus definitionibus includit. | Diefis, inquit, eft fpatium, quo maior eít fesquioctava proportio duobus Íchismatibus & duobus diafchismatibus, : vel uno apotome.

JE MURIS

Comma vero eft fpatium, quo maior eft fesquiodava proportio duabus diefibus, & duobus minoribus femitoniis. Schisma vero eft dimidium fpatium commatis.

Diafchisma eít medietas diefeos, id — eft, minor femitonio. Ex quibus illud colligitur , quod totus tonus dividitur — primitus in femitonium minus atque apotome: dividitur etiam in duo femitonia minora & unum comma, quo fit, ut dividatur in quatuor diafchismata & unum comma. Integrum vero dimidium toni, quod maius femitonium dicitur, conftat ex quatuor diafchismatibus, vel ex duabus diefibus, qua faciunt unum femitonium minus, & uno fchismate, quod eft dimidium fpatium commatis.

Item Hugo de partitione tomi. —— ^1

Quoniam totus tonus ex duobus femi- — toniis minoribus & commate eft coniun- — Qus, fi quis id' integrum dividere velit, — . faciat unum femitonium minus in duo diafchismata, dimidium vero commatis, id eft, unum afma. Rede igitur didum eft, integrum dimidium toni in duo diafchismata atque unum fchisma poffe patiri ; quo fit, ut integrum dimidium toni, id e(t, femitonium maius, a minore femi- — tonio uno fchismate differat, vel differre videatur. Apotome autem a minore femitonio duobus fchismatibus differt; differt enim uno commate, fi duo fchismata unum comma perficiunt.

Item idem Hugo de partitione toni.

Nota, quod totus tonus dividitur in femitonium mious & apotome. Ad habendum intelledum huius divifionis no- — j tan- ,