Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan
The original is shown on its own: no English is held for this issue yet.
254. IOANNIS 1]rum ultima ad primam diateffaron fona- : bat: & hoc genus canendi appellaverunt diatonicum. — Et funt hi numeri 2308. 2592. 2916. 3072. nam fecundi ad prij mum toni eít proportio, tertii ad fecun- ; dum etiam toni , & quarti ad tertium femitonii minoris. Alii diviferunt ip- . fum diateffaron & fuum tetrachordum in tonum cum femitonio maiori, & duo femitonia minora, quatuor chordas appo- - nentes, quarum prima ad ultimam diatef- , faron fonabat. Et hunc modum dixerunt , chromaticum genus: & funt hi numeri E | 2304. 2736. 2916. 3072. Tertii divife- Nunc ego concordo cti 1 ———— —— ———— ———— 99 ———— —— k. a | 2304. ——— )—tonus. — —————— nS ; —— —)—tonus.————————— m i — —)-—femitonium.—— — —- t ri e| 3072. ——)—tonus.————————— d | 3456. —— tonus. ———————— c | 3888. SS: red o) femitonium.—»—54——- b | 4996. T )--tanus eMe a] 4608. —— —)—tonus.————————— |g| $189. : ———)— nus. ———————— 5832. pir ; — ——)--femitonium,— — — — e | 6144. d — ctn cen HERUM / d | 6912. 1 7 )—tonut———————* | c | 7776. Eget — — )—femitonium.——— — D 8192. — tonus. —————— / al 9216.
DE MURIS » runt tetrachordum in duos tonos & duas femitonii medietates, quas diefes appellant, cum quatuor chordis ficut primi.
Et hoc vocaverunt genus enarmonicum,
& confi(tit ex diefi & diefi & duobus to- ^ - nis: &funthinumeri2304. 2916.2994. 3072. Ultima duo genera numquam venerunt in ufüm, fed in diatonico eft nunc omnis cantus noíter. Scio etiam, quod vix aut numquam vox humana concordaret cum his duobus generibus. Polfet etiam diateffaron dividi in quinque, femi- — — tonia per maiora, minora per commata ;
fed hoc effet excedere tetrachordum.
5m Boetii mouocbordo. :
Hac eft divifio monochordi fecundum Boetium. Figura, in qua non eft nifi bis diapafon quantum ad proportionem minorem; licet non repugnet ei effe ter vel — quater in genere diatonico. Nunc autem quoniam fübtilior eft mufica per exerci- — - tium modernorum, & maneries Boetii a- Qualiter variata eft, ideo divifio iam eft talis Sit a. b. chorda recta fuper planum per equalia divifa in puncto i. erit a. i. — ad a. b. diapafon. Item a. i. per qua dividetur in q. erit a. q. ad a. b. bis diapafon. Sique a. q. iterum per aequalia divideretur, furgeret ter diapafon, & fic ulte- — — rius quouslibet. Sic meliores confonantiae vere fiunt, & quidem in primo gradu cer-. titudinis. Alie autem confequuntur eas.
Sic dividatur a. b. in tres equales, quarum trium una fit a. £. tunc e. f. duas alias continebit; tunc a.f. ad a. b. diapente fo- — nabit; qua confonantia differt a perfe- — —
Gilfima, fcilicet a diapafon in diate(faron,
& ipfa diateffaron in chordis a. i. a.£. Sed fic invenies hanc ina. b. divifa a.b. peg; — — qua- ^