Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

CE. ^. MARCHETI EC CarvT IX. De fono, qui eff vox. : Sonus, qui eft vox, eít fonus aéris / Ípiritu verberati, fenfibilis auditu, folum naturalibus. inftrumentis animalis formatus. Inítrumenta igitur naturalia - vocis dicimus, qua ad plus funt fex, ; videlicet pulmo, guttur, palatum, lingua, & dentes anteriores, & labia: licet fine quibusdam ex iftis quedam ani- F- / malia poífunt formare voces, fcilicet ZUT aves, quz non habent dentes. Sed ne- ! ceffaria inftrumenta omnino ad formandunr voces fünt pulmo, guttur, pala- - tum, lingua, & labia; fine iftis enim 1 fonus, qui eft vox, nullatenus eífe poteft. Primo enim anhelitus a pulmone procedit; fecundo per medium gutturis tranfit; tertio palatum ferit; quarto a "i lingua fcinditur, ut diverfificetur; quinto per tactum ipfius lingue contra dentes difcernitur, quid homo profert; | fexto a labiis moderatur. | CarvT X. | Uude dicitur vox. | I- Poft hzc vox eft, vox dicitur a vocando, ficut dux a ducendo. ltem dicitur | vOX, eo quod nota cordis promat; unde philofophus : funt enim ea, quz funt in " voce, earum, qua funt in anima, paffio- ! num notz, Et ob hoc rede appellatur nota, illa, quz fignificatur in cantu, & '. a voce profertur. Nam ipía eft quoddam fignum manifeftans in fui qualitate, qua- : liter eam proferre debeamus. Ca) Pergit rurfus Ambrofjanus.

DE PADUA j
. QCarur XI
Quotuplex efl vox. |

Notandum eft, quod vocum alia arti- ei culata & litterata, alia inarticulata & inlitterata, alia articulata & inlitterata, & alia in articulata & litterata dicitur. Vox articulata & litterata eft, qua intelligi & fcribi poteft, ut Petrus & Martinus. luarticulata & inlitterata eft, quae nec intel-- ligi, nec fcribi poteít, ut rugitus leonis & mugitus bovis. Articulata inlitterata eft vox, quz intellegi poteft, & fcribi non valet, ut fibila hominum & gemitus infirmorum : licet enim fcribi non poffunt ifta talia, tamen affedus eorum intelligi poteft: Nam per fibilum hominis mitigationem alicuius animalis vel eius vocationem intelligimus; per gemitum quoque infirmorum dolorem imaginamur, lnar- - ticulata litterata vox eft, quz intelligi non poteft, & tamen poteft fcribi, ut per vo- . ces animalium proferentium cra, cra, cu, cu; cuius prolationis effectum, licet fcribi poteft, penitus ignoramus. De quibus folum articulatam & litteratam vo- . cem, quz intelligi & fcribi poteft, dicimus ad muficam harmonicam pertinere.

Carvr XII.
De Mufica organica. (a)

Mufica organica eft, qua fit per fonum, qui non eft vox, & tamen anhelitu hominis feu aéris fit, ut in tubis, cymbalis, fitulis, organis, & his fimilibus. Ad quam definitionem videamus, quid fit fonps, qui non eft vox.

Ca- -