Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

. .. SCIENTIA AR . Etideo videamus, quot feculorumi numero.in quolibet tono de natura cuius- . libet debeant eífe. Et dico per rationes fuperius affignatas, & ut inculcatio & confufio evitetur, quod quilibet non nifi unicum feculorum bene temperatum debet habere, & quod id finiat in regula toni, cui fervit, & de feptimo in a. & illud debet doceri pueris, cum G/oria patri debet annedi cum eadem. Quod probo, & ne aliquis tonus quid habeat nifi unicum Gloria patri: item quod non habeat nifi unicum finem antiphonarum in primum quaerite, & fic de aliis tonis. Item omnibus feculorum alicuius toni datur nonnifi unicum G/oria patri. ltem unicum neuma in fine, quo ponitur feculorum de Gloria patri cuiuslibet toni. ltem fecundus tonus non eft contentus, nifi unico feculorum. Sextus, quintus, per unum reputo, in . -una littera faciunt finem in utroque tono. Omnes toni habentne nonnifi unicam .. clavem? Utique non. Ergo omnes to- ^ mi debent eíle contenti quilibet unico feculorum, quod eft melius temperatum. —. De primo tono manifefíte conftat illud, fcilicet quartum , quod finit in regula fui toni primi; & illud debet annedi totaliter cum G/oria patri, propter rationes fuperius afífignatas. . CaprvT XVII. Rubrica de pranotandis ad naturam SECULORUM. Antequam veniamus ad naturam quo- . rumlibet feculorum , praenotandum eft, quod ars imitatur naturam, in quantum 4 p. 35poteft: & maxime ifta, que cum créatione angelorum cantata fuit, & de natura fua laudant Deum. Et ficuti videmus, quod pater tenetur alere filium, & de E. iure civili tutor minorem, qnem habet ^ füb tutela fua, tenetur regere: & in / grammatica nomen per vérbum & quadam alie partes orationis congrue reguntur: ita in prafenti fcientia totus f cantus per tonos, & per fpecies, qua i fub ipfo continentur, regitur ; & fpecialiter per feculorum cuiuslibet toni om- — .- nia, due fub illo tono, cui ferviunt, cantari poffunt, reguntur.

Et eft notandum notabiliter, quod ficut pueris oftenditur, quod principia antiphonarum reguntur per feculorum, : ita reguntur in veritate principia Refponforiorum , Officiorum, A/leluia, Of- Ww ferendarum. & Communionum, & totus cantus, qui concorditer cantatur. ; Sed pueris primo fimplici & leviori & inftrudiori via fcientia debet tradi, ne defperatio eos laedat; & fimiliter de refponforiis & aliis cantibus fubtrahuntur duabus de caufis, caufa abbreviandi multiplicationem artis, item quia prefumitur, quod fint quafi provedi in fcientia, quando veniunt ad doctrinam refpouforiorum, & fupra: item quod hoc fit verum, quod debitum /eculorum cuilibet cantui aptari poteft. Nam in plerisque libris loco feculorum in capite illius, quod debet cantari, ponitur computum l. IIl. lll. & fic de fingulis, quantum durat numerus tonorum: quod cum laudabile & perutile eft, quod computum apponatur in omni cantu, vel de-

E 2 bitum $3