Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

i wu Y p. 226: tur, ut duz ipfarum ultimz fint gravium, s: & alie due prime fint acutarum. ltaque per hanc regulam cum exemtione. | quadam, quz íam dicetur, intelligendam - cantum authentum a fua plagali difceres. | ! Si cantus proti plures habet notas fuper TW F. fa, ut, quantum ad hoc, eft authens tus & primi: fi plures infra, quantum z ad hoc eft plagalis, & fecundi. Et fi cantüs deuteri plures habet notas fuper E- G. quantum ad hoc eít authentus & ter- B. tii: fi plures infra, quantum ad hoc eft plagalis, & quarti. [tem fi cantus triti E plures habet notas fuper a. Ja, 1i , re. Ee quantum ad hoc e(t authentus & quinti: fi plures infra, quantum ad hoc eft pla- ! galis & fexti. ,Item fi cantus tetrardi - plures hahet notas fuper 5 durum , quantum ad hoc eft authentus & feptimi: fi ; vero plures infra, quantum ad hoc eft plagalis & odavi; " 'Et notandum , quod hec determinatio, quantum ad boc, additur idcirco, / quia pluralitas notarum praedica fuper clavem, difcretivam quantum in fe eff, ipfum cantum trahit in proprietatem toni authenti; pluralitas vero notarum, fi ' reperitur fub clave difcretiva, quautum in fe efl , ipfum cantum trahit in proprietatem toni plagalis: quantum in fe eft . dico, quia ficut didum eft contingit, fi tropus cum curfu cantus concordat: fi 1 vero tropus & curfus cantus difcordant, prohibito curfu tropo cedere nos oportet. Sed quia nondum didum eft, quid : fit tropus, de quo poftea fatis dicetur, quantum ad prafens notandum eít, quod cantus authentus effentialiter & paullatim d JE MURIS 1 * declinat ad finem: finis autem denominat adum; & propter hoc he antiphone iudicantur primi toni & non fecundi: volo pater. Reges Tharfis. Circum- — dantes. cum tamen plures notas habeant — fub F. fa, ut. quam fupra, cantus vero plagalis cadendo five precipitando magis — tendit ad finem, ficut per femiditonum vel per maius aliud intervallum , & ideo — derogando authento tantum trahit in —— proprietatem toni plagalis, ficut contingit in cantione: 73 puer propheta. Dicunt etiam Odo & Guido quiddam no- - tabile de differentia & diftinctione tonorum; quod fi cantus quinquies vel plu- —— res clavem fuper fuum finalem percutit — — per diapente, authento & non plagali — debet adícribi, quamvis currat. contra legem plagalis ;; & hoc manifeftum eft in hac antiphona: ecce fu pulcra es, & in hoc &R. ficut omnium €9c. & in alis — quampluribus ita fe habet. Et hec regu- — la non invenitur per omnia generalis : mentionem tamen eius fecimus, ut fciatur, quia cantus plagalis raro debet attingere diapente, quod ideo fit, ut przrogative afcenfus in clavibus authentis quafi dominis plagalium attribui videatur. Notandum e(t etiam, quod cantus, qui a quibusdam dubius appellatur , de quo minus bene cognofcitur, utrum fit -- authentus vel plagalis , femper authentus dicetur; a digniori enim denominatio fit de iure. Quod patet in hac anti- . phona: Circumdantes. & in fimilibus; & in hoc íntroitu: Deus im adiutorium; quod feptimi potius quam odaavi effe dicatur; maior enim honor & potior attribuendus eft domino, & non fervo.