Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

/ POMERIUM MUSI tieceffitatem habuit hoc fignum introdu-

. cere in mufica menfurata, pro cognofcendis diffonantiis ,^ quz occurrunt in cantibus menfuratis; de quibus quidem quid

. fint ac etiam quomodo fe ante confonantias habeant, in quodam noftro opere plane mufice eít oftenfum. Ipías enim diffonantias per alia duo figna, fcilicet 5 quadratum & 5 rotundum, quz funt vel effe poffunt in quolibet cantu menfura-

. bili five plano, poífemus nullatenus reperire. Cuius ratio, quia ipfa duo figna femper tonum dividunt per enarmonicum & diatonicum femitonia, vel e contratio; hoc autem fignum femper per chromaticum & diefim : nam oportet, quod ifte diffonantiz fefe refpiciant, fic quod a confonantiis, ad quas tendunt, per minorem diftantiam fint diftantes. Sed hoc

. effe non poffet nifi per toni divifionem &

— chromaticum & diefim, vel e contrario : de quibus enim divifionibus quare, quomodo & ubi fiant, clarius oftendetur in

. ipfo opere plane mufice pralibato. Et hoc de primo.

-— Quomodo tale fignum debeat proprio

Eu nomine nominari.

- — Quantum ad fecundum dicimus, quod nomen debet effe confequens rei; cum ergo tale fignum fit repertum in mufica

. ad pulcriores confonantias reperiendas & faciendas, & falfum in quantum falfum femper fümatur in mala parte potius

— quam in bona (quod eft enim falfum, nunquam bonum eít): ideo falva reverentia aliorum dicimus, quod magis debet & proprius nominari mufica colorata quam falía, per quod nomen falfitatis at-

. tribuimus eidem. Et hac de fecundo.

* Ci MENSURAT/;F. 135 Quomodo poft. pun&ellum €3 proprietates Jit tra&andum de ifo figno. — Quantum ad tertium dicimus, quod poft proprietates & punctellum tractatur de accidentibus ad ipfam muficam pertinentibus; & quia in mufica fiunt intetdum colores ad pulcritudinem confonantiarum, ficut in grammatica fiunt colores rhetorici ad pulcritudinem fententia. rum: ideo ftatim poft proprietates & i pundellum debuit etiam tradari de ipía mufica colorata. Et hac de tertio. Quomodo debet ipfum figaum in mu. fica fignari. * Quantum ad quartum dicimus, quod quorumdam opinio fuit, quod quia per d quadrum afcendimus fuper b molle L vel rotundum in codem fpatio vel in eadem linea per tres partes toni divifibilis, j que fünt diatonicum & enarmonicum ; femitonia ;. per hoc vero tale fignum . non afcendimus nifi per unam partem ipfius toni, quz eít diefis fupra ipfum : À quadrum in eodem fpatio vel linea, / dividendo femitonium enarmonicum pro confonantiarum coloribus affumendum. Cum igitur, dicunt ifti, fit tantus effedus in dido figno, quod addit fupra Y 4 quadrum unam partem femitonii enarmonici, que dicitur diefis, volentes fe ad geometriam reducere, dicunt debere fignari pro medietate à quadri, ut hic b: & eorum ratio eft, quia 5 quadrum : immediate femper dicit fupra fe eleva- . tionem femitonii enarmonici. Et hec figura per afcenfum dividit illud enar- Ek monicum femitonium, & ideo concludunt, ipfam figurari debere triangulatam, Ícilicet pro medietate à quadri, quod eft quadragonum. Sed