Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

: 20 "^ ELUE SAL [A bet: & qui novum cantum edit, & E quinarium aícenfum vel defcenfum facit 3 | fine medio alicuius puncti, contra natu- TM ram artis manifefte facit , & videtur, E quod non ut bonus do&dor, fed ut ar. ^ tein ignorans ac malitiofus facit. Item » nullus tonorum, quando manifeítat nad turam fuam, non facit mentionem nifi E de quinque pundis, nec etiam afcendit * unico idu nifi quinque pundos , .ex 1 quorum viribus tota ars regitur & am- | plexatur, Ergo nos ulterius fine medio P extendere non debemus, & qui contra 1 - facit, vitium falfe mufice non evadit. : - Sed quaro: nonne funt XIX. pun- E: / &i in palma, & cantando eisdem uti- P mur, & etiam pluribus aliquotiens ? " Refpondeo: verum eít, quod utimur,

: fed multiplicando litteras & punctos lii citum eít ufque ad mille, vel ad infi. Es nitum numerum, fi inítrumenta noftra M poífent, afcendere. Unde propter hoc ; E non funt nifi fex pundi: nec datur li- ^ centia fine medio afcendendi vel de- EÉ- fcendendi per naturam tonorum, nifi * : de quinque; nec per naturam palmz E- etiam idem debet effe, ^ Sicut videmus, quod in viellaa non funt, nifi quinque chorde , & tamen fecundum F diverfitatem tacuum chordarum .pundi & fonus viclle poffunt multiplicati ultra

Ew quinque puncdos, pro voluntate actoris & cantus, qui regitur in illis inftru-

EG mentis, velint vel nolint adores: & in- E ftrumenta reguntur per artem i(tam, & j omnino fubiiciunt huic. arti, quidquid congrue cantari poteft. Et quemadmodüm: fe habet littera ad. fyllabam , fyl-

AY | OMONIS | | laba ad dicionem, di&io ad orationem, ita littera five punctus ad clavem, clavis ad tonum, tonus ad cantum. Per quos tonos five píalmi, five hymni, credo, vel gloria im excelfis, kyrie, vel profa, vel etiam, cantilena fecularis, vel — - qualibet álio modo «cantando, vel legendo cantetur, & cum tonis accipit principium, vim, finem & fundamentum, à) ET CarvT V... E. ' De natura. cuiuslibet. puutli per. fe. í Quid eft pun&dus? Pundus eít minima pars vocis fimplicis, qux fcribi feu — pronuntiari non poteít, nifi integre. Tamen pun&us, quantum eít de natura fui, diverfos effedus habet, & fecundum illos incipi debet & pronuntiari. Nam.fíi pundus fuerit in wt iu principio, tu minor debes moderare te cum pundo, & pundum tecum. Si fuerit in re, groífum & rigidum fine plan- &u ponas. Si fuerit in E. audacter invadas plangendo, rigide fonando, pun- &um reítringendo, ne fentiat aliquam naturam mollificationis. Si fuerit in F. voce placabili & allecdiva, vocem fo- - nando & exaltando, quoufque fuerit in pleno fuo effe, & tunc bene perfeve. ra fuftinendo ipfam. Si fuerit in G. temperate accipias & pronunties fine plandu aliquo & «mollificatione, rigide futtine eum. in natura fua non. uiollíficando. : rio Item fyllaba vel dictio, qux cantatur, aut finit in littera vocali aut in. confonante: fi in: vocali, nulla trida debet effe