Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

| . SUMMA E Carrrutw0M XXL —— | Qualiter €9 quot modis fiat error in cantu. " — Cüm fepe cantus proprietas non - . Obfervetur ab omnibus, videndum eft, |... quot & quibus modis error fiat in cantu. - . Fit enim error quandoque ex impotentia, quandoque ex negligentia, quandoque ex obftinatia , quandoque ex incu- . ria. Ex impotentia mále cantatur a fe- . fibus, pueris & infirmis, & hoc eft : veniale, quoniam tales excufat impoten- | tía naturalis, propter quod Perfius do- — —eet:; naturale vitium non eft deridendum. . Ex negligentia male cantatur ab ebriis, & ab illis, qui pigritantur, vel contem- J. gunt cantum diligentius ufitare, & etiam ab illis excufant, qui totum a - - parte iudicant improvife; & ifti autem l . vix excufantur, aut omnino venia non — funt digni. De primis herum dicit Ari- — 7 ftoteles: ebrius duplici pena punietur ; | de aliis bene dicitur: quia Zgzorazs ig70- rabitur ; contra ultimos dicitur: careat fiucceffibus opto, quisquis ab eventu fala notanda putat. Contingit enim diverfos | e€antus modo eodem inchoari & diver- —. fimode terminari, ficut has antiphonas: | ant. Benedi&um [it E2c. & Gloriofi prin- —- dipes; & hanc: caztabant fancli; & hanc fub Tbrouo Dei. ficat & has /fle puer. In odore, Tamen h&c omnia differunt. fecundum tropos tenorum, quod ex fine cognofcitur evidenter. | Ex obftinatia male cantatur ab illis, qui cantus propria lege relida propter ^ motum animi fui excedunt, & rite com- . . pofita pervertunt, & (ic perverfa docent | SckiPTORES vET. DE Musica. P. Ill.

MUSIC. 233 / alios, & in ufum incorrigibilem deducunt ea adeo, ut non ufus eorum, fed " potius abufio pro audoritate videatut — ^ . teneri. Contra tales dicitur: qui peccat T peccare docens bis peccat €9 im fe, qui - AA reus efe , C2 im bos, quos facit effe reos. E De talibus dicit. Ariftoteles: quod quidam nati funt ad contradicendum ; & hi tales tunc primum exultant, quando finiftram opinionem fuam cum clamore defendunt. :

Ex incuria male cantant, qui five tz- | dio affedi fünt, in labore quoque defeffi, que in cantu levanda funt depri- t munt, non cantui, fed fibi parcentes; vel petulantia quadam. indudi, qux deprimenda funt levant inepte, & cantum in comparatione ad premiífa perficiunt inconcinne. Exemplum primi graduale Qui fedes Domine; ibi fuper Cherubim, cum fuperius dicendum fit, inferius dicunt & errant. Item aliud: Cum priucipes. perfecutis, ibi concupivit; altius enim in c. acuta dicere deberent, quod dicunt in /. molli. Item aliud graduale: probafli domiue, ibi igne ze C2c. cum enim in e. acuta incipere deberent, incipiunt in F. gravi, JEque quedam, qu& : deprimenda funt, levant, ut in antiph. cum appropiuquaret dominus lerufalez, ibi fj cognovi[fes €. tu. ficut in terribilis ibi €2' porta celi; in gravibus enim ca- Per nendum eít, quod levant inepte.

Item per incuriam peccant, qui voce infulfa & rudi cantum incipiendo a curfu legitimo eum detorquent; quod . folet contingere in his antiphonis: Cum inducereut. puerum. |. Cum audi[Jet Ioban-

Gg "es ;