Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

p. 218

: Statuerunt etiam, quod cantus proti E finem acciperet in D. fol, re. deuterus in E. la, mi. tritus in F. fa, ut. tetrardus in

E G. fol, ve, iit. Sed quari poteft, quare in - his articulis, & non in aliis, ut fuperioribus vel inferioribus , cantus decentius pet- terminatur, & quare in articulis conti- Ea nuis & non interpolatis? Ad hoc dicendunr eft, quod cantus inventus eft propter dele&ationem principaliter, & propter hoc potius gravibus, quam acutis 3 vel peracutis finem fuum committit, quia E. nimirum opus hoc rationabiliter ac de- E- ledabiliter finire proponit. Sed contrarium huius videntur intendere, quoniam pe per notam finalem videntur in diapente confcendere. Ad quod dicendum eft, quod

Oe hoc fit per accidens, ad ornandum videlicet finem cantus in gravibus, qui prin-

- cipaliter eft intentus; in cuius rei evi- E dentiam cum plures cantum firmiter fer- | vent in gravibus , pauci poffunt afcendere diapente, quodli fit e contrario, itregulare probatur. Cum itaque in gravi-

; . bus cantus omnium tonorum regulariter finiantur, potius claves gravium fuperiores quam inferiores admittunt ; quoniam ficut poftea dicetur, cantus perfzepe ine fra (uum finalem defcendit, quod non li- WS. ceret eidem , fi finem in infimís gravium E aliquatenus attentaret. Quod autem non in uno articulo, fed in quatuor, & non

: interpolatis, fed continuis terminantur, hoc eft ideo, quoniam elementa, quibus toni proportionantur, non fimilia funt, fed quatuor habent loca, terra infimum;

2 aqua fecundum, aer tertium, ignis quar-

E. -u tum, & fic elementa non interpolate fed

| continue fociantur, unde & toni. LM d

JE MURIS -—- Poft di&os tonorum quatuor inventores alii fuccefferunt perfpicaciores anti-quis, confiderantes, quod cantus tonorum quatuor predidorum , quandoque - multum afcendit, quandoque multum de- . fcendit, propter quod vitantes confufionem unumquemque ipforum difcreverunt r in duos, protum, in protum authentum, —— & protum plagalem: deuterum in deuterum authentum, & deuterum plagalem: tritum in tritum authentum, & tritum plagalem: tetrardum it tetrardum au- X thentum, & tetrardum plagalem. Et dicitur plagalis a plaga, quod eft pofitio vel depreffio, eo quod in articulis infe- — ' rioribus plurimum converfatur. Authentus dicitur quafi alte extentus, quia fuperiores claves magis afcendit: vel di- —. citur authentus quafi authenticus , quia dignior eít plagali , & quafi dominus eft illius. Et notandum, quod authentus quilibec eft impar , &fi fuerit par, eft plagalis. Protus autem authentus, & protus plagalis eamdem habent clavem finalem : D. qui funt primus & fecundus. Deu- . terus autem authentus & deuterus plagalis, id eft, tertius & quartus habent E. Tritus antem authentus & tritus plagalis, — id eft quintus & fextus F. Tetrardus authentus & tetrardus plagalis, id eft, feptimus & ocdavus G. "pri

Et forte quxret aliquis, qua fit ratio. itius octonarii , & an aliud fit in naturalibus, in quo numerus iíte & proprie. tas eius fundetur? Ad quod dicendum — eft, quod ab eadem caufa exigitur ifte o- &onarius, a qua & quaternarius praedi. - &us, fed aliter quefita. Quamvis enim fint quatuor elementa, & quatuor tan. T ». $8 tum ! o