Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

| 219 IOANNIS

• - CaprTULUM X. ew De fpeciebus intervallorum. |... Di&ode atticulis, qui & fedes effe nop Es tarum dicuntur; babito etiam de notis, . .— . -. quz articulis aflignate funt, fecundum |... .- quod unicuique articulo vel nota una debet adícribi , vel due vel tres, & non : plures ,quod nihil aliud fit, quam foni u- Ei nica percuífio feu idus: ulterius autem , confiderandum eít , quod fi melodia fiat NH compofita ex duabus notulis, quo no- / mine cenfeatur, & quot modis habeat : variari. Notandum igitur, quod hec com- | binatio notarum dicitur generali nomine p intervallum. Intervallorum novem funt fpecies, fcilicet unifonus, femitonium, / tonus, femiditonus, ditonus, diateffa-
• - ton, diapente, femitonium cum diapen-
• - te, tonus cum diapente: ad hec ultimo ' coniungitur diapafon. Unifonus autem e(t quafi primum & fundamentum inter- , vallorum;, nec eft unum novem intervallorum , quia non conftat ex afcenfu vel defcenfü notarum, unde & dicitur uni- . fonus, eo quod plures note uniformiter fonant, dum continue in eadem linea vel in eodem fpatio continentur, ficut eft re, ve. fa, fa. fol, fol. & fimilia; & dicitur unifonus 4 foni unitate.

Contra dicendum eft de femitonio, fecundum quod femitonium minus eft quam tonus, & ficut ad modum privationis fe

, habens, tonus autem ad modum habitus ; & cum privatio non cognofcatur nifi per habitum , prius dicendum eít, quid fit tonus, fed hoc nomen tonus conve- / niens eft ad multa. Tonus enim in gram- IST matica eít accentus, qui ab antiquis di-

| P

DE MURIS PM videbatur in acutum , circüumflexum & - gravem , moderni vero in acutum , moderatum, & gravem. Tonus in mufica zquivoce adhuc dicitur; & dividitur in tonum duarum, & in tonum plurimarum | notarum, & in tonum (minorem), &in tonum maiorem. Tonus minor nihil aliud eit, quam confonantia duarum notarum diffimilium perfecta & prima, & huius confonantia dicitur intervallum, quafi interftitium (ive diftantia, Confonantia dicitur tonus quafi fimul fonantia, quia fi melo- — dia toni fcinditur per interftitium diu. - turnum, virtutem & naturam toni amit- - tit, nec tonus eft appellanda. Comfomautia igitur in hac definitione fumitur ut genus, diflimilium uotarum, ut unifonus exclu - datur: hec differentia perfe&a excludii femitonium, & hzc particula prima eXcludit femiditonum & alias fpecies inter-- vallorum fequentes. m

Sciendum itaque, quod femitonium - non dicitur a fz;zis, quod eft dimidium, - fed a femus, fema, femum, quod el. imperfedum, eo quod non perfede e — tonus, eft enim plusquam toni medietas: - fic di&um eft de Troianis Semiviri pbry- — £65, & iterum JVos pbryga femicirum — €c. veftibus nimirum utebantur ad modum mulierum , unde & femiviri dicebantur. His dictis de tono minori, reftat dicere de tono maiori. Tonus ma- - ior eft melodia plurimarum notarum - unius cantus, proprietas eius maxime attenditur penes finem. Sed ne citius properanti fiat interruptio , mentio huius ceffet ad prafens, quia de ipfo poltea multa dicentur. Semiditonus dicitur a emis, quod eft imperfedum, & dito- -

R - Ew -