Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

2 FRANCONIS vd B. Gregorius: idcirco nos de menfurabili mufica, quam ipfa plana mufica pracedit tamquam principalis fübalternativam , ad preces quorumdam mag- E natum tractare volentes, non pervertendo ordinem ipfam planam perfediffime a przdicdis philofophis fupponimus pro- : palatam. Nec forte dicat aliquis , nos hoc opus propter arrogantiam, vel forte propter propriam tantum commodita- E - tem incepiffe, fed vere propter evidentem neceífitatem , & auditorum facillimam apprehenfionem, nec non & om- A nium notatorum ipfius menfurabilis muw fice perfectiffimam inftrudionem. Quoniam cum videremus- multos, tam no- ; vos quam antiquos, in artibus fuis de menfurabili mufica multa bona dicere, & e contrario in multis, maxime in accidentibus ipfius fcientie , deficere & errare, opinioni eorum fore exi(timavimus fuüccurrendum: ne forte propter ; defedum & errorem pradicorum fcientia predica detrimentum pateretur. / Proponimus ergo ipfam menfurabilem muficam fub compendio declarare; be- | . ne dida aliorum non recufabimus interponere., errores quoque de(truere & : fugare; & fi quid. novi a nobis inven- - tum fuerit, bonis rationibus fuftinere E & probare. i , "CapvT I De definitione smufice men[urabilis , € eius fpeciebus. Menfurabilis mufica eít cantus longis brevibusque temporibus menfíuratus. z- Gratia huius definitionis videndum eft,

MUSICA : quid fit menfura, & quid tempus. ^ — JMenfura eft habitudo quantitatem, longitudinem & brevitatem cuiuslibet cantus meníurabilis manifeftans. — Menfura- / bilis dico, quia in plana mufica non attenditur talis menfura. Tempus eft menfura tam vocis prolate, quam eius contrarii , fcilicet vocis omiíLe , qua paufa communiter appellatur. Dico autem, paufam tempore menfurari, quia aliter duo cantus divifi, quorum unus cum paufis, alter fine paufis fumeretur, non poflent proportionaliter ad invicem cozquari.

Dividitur autem menfüurabilis mufica in menfurabilem (fimpliciter, & partim menfurabilem. —Menfurabilis fimpliciter — ' eft difcantus, eo quod in omni parte fui tempore menfuratur: partim menfurabilis dicitar organum pro tanto, quod in qualibet parte fui menfuratur. / Et eít fciendum , quod organum eft | vel dicitur dupliciter , fcilicet proprie, & communiter. Eít enim organum. proprie fumtum , organum duplum, quod purum organum dicitur: communiter vero organum quilibet cantus / ecclefiafticus tempore menfuratus. Sed - quia fimplex precedit compofitum, di- — — cendum eít primo de diícantu.

Carur Il.

De definitioue difcantus €9 divifione. — . .

Difcantus eít aliorum diverforum ' - cantuum confonantia , in qua illi diverfi cantus per voces , longas, breves, vel femibreves proportionabiliter — - adequantur, & in fcripto per diverfas figuras | v