Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

j |». LUCIDARIUM MUSIC;/E uie II9 Primi exempli cantus eft authenticus, cierum ratione, ipfas in cantu figurant, quia afcendit unum tonum ultra id, non advertentes, quod ficut funt diverfi quod poteít afcendere plagalis, & non modi five toni, fic funt diverfa princidefcendit nifi femitonium ultra id, quod pia, diftindiones , fpecies, neume & poteft authenticus. ltem fecundi exem- finales. Nam modos per fpecies iudicapli cantus eft authenticus, quia licet bis mus, & fpecies per diftinctiones cognodefcendat femitoninm, ad quod non po- fcere nos oportet. Signa enim, quz hateft authenticus, tamen illa duo femito- bent diftinguere fpecies inter fe,funt line nia non attingunt ad magnitudinem to- protracz infra per fpatia & lineas, que ni, ad quem non poteft plagalis; nam paufe dicuntur: ubicumque enim paufa ipfa funt minora, quia enarmonica. fit, innuitur nobis defiftere a cantu. Et . Tunc dicimus, quod quidquid afcendit hz paufe debent diftinguere fpecies , & . fupra b primum acutum, elt de fub- ipfas diverfificare, fecundum quod in di- . flantia primi toni, & non fecundi; nam veríis tonorum cantibus ordinantur. Neu- . ut fupra didum eft, fecundus femper mz dicuntur ille, que in unoquoque mo- , - per P rotundum debet neceffario modu- dorum diverfz exiftunt: qux quidem po- - li. Tertii exempli cantus eít plagalis, nuntur tam circa principium, quam circa . quia tria femitonia, ad qua defcendit, medium, quam etiam circa finem. Verum » tonum excedunt in una diefi; nam tria quia femper terminantur in finali, ubi ter- - femitonia enarmonica fex diefes conti- minari debet cantus, in quo pofite funt, nent inclufive; unus autem tonus con- per ipfos quoque fatis fecundum auditum ] tinet folum quinque. Et fic in omnibus poffunt toni cognofci. Nam fecundum Ifi. . cantibus funt advertende regule fupra- dorum neumaeít coniunctio notularam in » didg. Finit tra&atus duodecimus. quolibet modorum, qua cantum format, ! diftinguit, copulat & concludit. Sed quia | INCIPIT TRACTATUS XIII. fpecies & neumz füpradicte funt ex di. De pau[is, quomodo debeaut fgurari im werfis notarum nominibus conf(titutz, idcantu plano. eo videre neceffe eft de fignis, per quz — . Sequitur videre de paufis, fcilicet quo- notarum figuratarum in cantibus nomina . modo in cantu plano debeant figurari. cognofcamus, qux quidem claves uni- - Namíuntaliqui, qui pro fuo libito vo- verfaliter nuncupantur, Fimit tragatus - luntatis , absque lege & diftindionum fpe- decimus tertius. n