Medieval treatises on music — Marchettus of Padua (Lucidarium, Pomerium), Johannes de Muris (Musica speculativa), Adam of Fulda, Elias Salomonis — Gerbert, Scriptores vol. 3 (St Blasien, 1784), re-read from the Bayerische Staatsbibliothek scan

VTPICS 58 » LUCIDARIUM M INCIPIT TRACTATUS XI. *- Carvr I. De tonis, qui proprie modi dicun- ) tur, quid fiut.

. . Tonus, tropus, five modus, fecundum dida Boetii e(t conftitutio vocum in totis vocum ordinibus, differens acumine ac etiam gravitate. Item tropus five modus eft fpecies modulata, ex tonis & femitoniis przdicdis generata ; ab hac namque modi nomen acceperunt, fícilicet a modulatione. Tropi vero. modi dicuntur, & modi toni: tropi cum convertuntur, puta cum unus in alium tranfit, at elt mixtus vel commixtus; nam Tee grece, latine conververfio: modi, cum modulantur toni, quia ex tonis & eorum partibus ge-

- nerantur.

Carvr II. De tonis, quot fint, €9 qui. . Modi, tropi five toni fuerunt quatuor primitus adinventi , fcilicet protus, deuterus, tritus & tetrardus: fed propter inconvenientem uniuscuiusque afcenfum & defcenfum , quia quilibet poterat afcendere ad decimam a fine fuo, & deícendere ad fextam, quod erat laboriofum humanz voci proferre, in alios quatuor funt divifi: & fic funt octo fcilicet primus, fecundus &c. Ut enim inconve-

- miens afcenfus & defcenfus, ut pradicitur, vitaretur, quatuor dignioribus, li-

- €et imparibus, attributus eft afcenfus ;

— & merito imparibus, nam ut fupra mon-

- ftratum eít, nobilioris proprietatis eft

- pumerus impar quam par: & ideo prz-

USICE PLANI. . £OI

didi quatuor impares funt authentici no- y minati. Reliquis vero quatuor paribus eft | attributus defcenfus, & ideo plagales five fubiugales funt a doctoribus mufice nuncupati: a quibus quidem etiam ordinatum eft, ut omnes oco deberent bini aífo- - ciati in quatuor difTimilibus litteris terminare, qua ab ipfis vocatz funt finales, & funt ifte D. E. F. & G. graves. Protus autem) cum fuo fubiugali finitur in voce : quarta, qux eft fub D. gravi: Deuterus cum fuo fubiugali finitur in voce quinta, j que eít fub E. gravi: Tritus cum fuo fübiugali in voce fexta, quz eft fub F. gravi: Tetrardus cum fuo fübiugali in voce feptima, qua eft fub G. gravi. Et : quia propter accidentia quam plura in- | convenientia cadentia in ipfis tonis vel ipforum aliquibus, quz inferius oftenden- / tur, non poflunt ipfi vel ipforum aliqui femper in predidis litteris terminare, ideo a doctoribus muficis aliz quatuor funt re- ; pertz, qua confinales dicuntur, in quibus , Ec interdum toni przdidi, vel ipforum aliqui neceffario finiuntur, & funt ifte a. 5.

c. & d. acutum, quz fingulariter correfpondent finalibus fupradi&is fuperius per diapente. lítorum autem tonorum alius ; perfedus, alius imperfectus, alius plus- / quamperfedus, alius mixtus, alius commixtus dicitur. Tonus perfedus dicitur ile, qui implet modum fuum füpra & infra; implere enim modum fuum in authenticis eft; a fuo fine ad diapafon afcendere & non ultra, & ab eodem fine de- .

fcendere unum tonum , excepto trito, qui femitonium habet a-fine, de quo in fpeciali regulam oftendemus. De cztéris vero tribus exempla funt hzc:

N 3 ! 3 à