1Google
This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scanncd by Googlc as part of a projcct
to make the world's books discoverablc onlinc.
It has survived long enough for the copyright to cxpirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is one that was never subjcct
to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in thc public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr.
Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from thc
publishcr to a library and fmally to you.
Usage guidelines
Googlc is proud to partncr with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to thc
public and wc arc mcrcly thcir custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken stcps to
prcvcnt abusc by commcrcial partics, including placing lcchnical rcstrictions on automatcd qucrying.
Wc also ask that you:
+ Make non-commercial use ofthefiles Wc dcsigncd Googlc Book Scarch for usc by individuals, and wc rcqucst that you usc thcsc filcs for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrainfivm automated querying Do nol send aulomatcd qucrics of any sort to Googlc's systcm: If you arc conducting rcscarch on machinc
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of tcxt is hclpful, plcasc contact us. Wc cncouragc thc
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout thisprojcct and hclping thcm lind
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatcvcr your usc, rcmember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
bccausc wc bclicvc a book is in thc public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countrics. Whcthcr a book is still in copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr
anywhere in the world.
2copyright varies from country to country, and wc can'l offer guidance on whether any speciflc usc of
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearancc in Googlc Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.
About Google Book Search
Googlc's mission is to organizc thc world's information and to makc it univcrsally acccssiblc and uscful. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs
discovcr thc world's books whilc hclping authors and publishcrs rcach ncw audicnccs. You can scarch through thc full icxi of ihis book on thc wcb
at|http://books.qooqle.com/|
,*. . ■*«
/,
^i^
/•-'
' /
ANICII MANLII TORQUATI SEVERINI
k
BOETII-i
DE INSTITUTIONE AEITHMETICA
LIBRI DUO
I PE INSTITUTIONE MUSICA
LIBRI QUINQUE.
ACCEDIT GEOMETRIA QUAE FEUTUR BOETIf.
E LIBRlS MANU SCRlPTIS
EDIDIT
GOBOFBEDUS PRIEDLEIN.
LIPSIAE
IN AEBIBUS B. G. TEUBNERI.
MDCCCLXVir.
LIPSIAE: TYPIS B. G. TEUBNERf.
PRAEFATIO.
"I
Decem fere abhinc annos et scriptores latinos *
cogniturus et rei mathematicae studiosus Boetio . l,
coepi operam dare nec multo post acrius in mathe- l
matica inprimis eius opera incumbendi auctor fuit j[|
mihi Halmius,ad accuratius cognoscendam linguam 'j
latinam hinc quoque aliquantulum afferri posse ratus. "7^
Prius tamen rebus arithmeticis utilem fructum afferre '1 i^
me posse putavi; quaeque inveneram publici iuris %^
feci libello de Boetii geometria edito^). Opiniones |
meas aggressus est vir doctissimus Mauritius Can-
tor^) meque inpulit, ut, quae minus recte de Boetii jf^
arte ratiocinandi et computandi statuerat, refellere ^
conarer argumentis quam maxime certis'^). Pauca , >
etiam de geometria Boetii protuli^); quibus a Boetio
eam profectam non esse comprobarem.
M
»'.
i
^) Gerbert, die Geometrie des Boethius und die indischen 1 ,
Ziffern. Erlangen, Biasing 1861. |
*) Mathematische Beitrage zum Kulturleben der Volkei',
Halle, Schmidt 1863.
3) Zeitschrift fur Mathematik und Physik, IX, S. 73—95,
U5— 171, 297—330. X, S. 241—282.
4) Neue Jahrbucher fur Philologie und Padagogik. 1863.
S. ^26— 427.
M
y »?
riM
IV PKAEFATIO.
Haec agentem interrogavit me Halmius, vel-
lemne labores suscipere necessarios ad opera Boetii
mathematica edenda, nec volentem tantum provo-
cavit sed etiam libris manu scriptis quibus optimis
potuit ad me missis simul adiuvit. Usus sum igitur
codicibus Monachii asservatis praestantissimis , qui-
bus accesserunt codices Bambergenses non minoris
notae et liber Erlangensis, quem alter tantum codex
Carnutensis aequat.
3d etiam libris manu scriptis quibus optimis
potuit ad me missis simul adiuvit. Usus sum igitur
codicibus Monachii asservatis praestantissimis , qui-
bus accesserunt codices Bambergenses non minoris
notae et liber Erlangensis, quem alter tantum codex
Carnutensis aequat. Cuius rei gratiae milii agendae
sunt maximae et Halmio ipsi et viris humanissi-
mis et benevolentissimis Foringer^Thomas Mona-
censibus, Stenglein Bambergensi, Autenrieth
Erlangensi. Egregiam operam navavit mihi princeps
Boncompagni, cuius summa liberalitate summa
mea laude digna factum est, ut non solum, quae
ipse in libris suis manu scriptis habuit, quae in
aliis codicibus Romanis inventa sunt, quantum opus
esse visum est, in meum usum possem convertere,
sed etiam de codicibus, qui Neapoli, Florentiae,
Veronae custodiuntur; fierem certior.
Ita instructus rem aggredi ausus sum parum
fortasse versans quid valerent humeri. Sed occasio-
nem vircs intendendi omittere nohii. lam perfeci
quae perficere mihi proposui. Utrumque Boetii
opus et quod de arithmetica et quod de musica
composuit, novissime apud nos anno 1570 Basileae
editum, tribuB paene saeculis post rursus profero
adiecto geometriae opusculo. De quibus pauca haec
videntur monenda.
Inscriptionem alterius operis Boetii sumpsi ex
capite quarto libri I. de inst. mus. (p. 192, v. 19) :
tn libris, quos de arithmeiica institudone conscripsimus,
PRAEPATIO. V
iinde titulum quoque petitum esse veri simile est,
qui legitur in codice Bamb. HI. N. 13 (d) ante
titulorum indicem libri II de inst. arithm. (p. 72,
V. 9 var. lect.). Nec obstare mihi videtur, quod
Boetius in cap. quadragesimo libri II inst. arithm.
(p. 137, V. 7) arithmeticam introductionem se
terminare dicit.
Alterius operis inscriptionem manifestam reddi
putavi cum capite decimo libri III. de inst. mus.
(p. 283, V. 9): id, quod institutione musicae adorsi
sumus, tum capite sextodecimo eiusdem libri III
(p. 300, V. 2): quod superest musicae institutioni et
eapite septimo libri V (p. 358, v. 2): quae secundo
huius institutionis libro digessimus et infra (v. 9) ex
sccundo huius institutionis musicae libro et quarto
petendum est, Hinc eius opera, qui titulos finxit
et indices eorum composuit, formula (e. g. p. 225,
V. 16) de musica id est armonica institutione tiber orta
videtur.
Eorum librorum, quos Boetius de geometria
scripsisse dicitur, investigare veram inscriptionem
nihil aliud esset nisi operam et tempus perdere.
lam inter homines doctos constat, eos libros minime
Boetio tribuendos esse, quos codices manu scripti
non pauci praeter duos illos praebent, qui in
praestantissimis codicibus Erlangensi et Carnutensi
reperiuntur^).
The source text as printed, transcribed diplomatically. Where the source language uses a non-Latin script that reaches us only through a Victorian romanisation, this layer is labelled transliteration, because that is what we hold.