Se cu lo rum
Scientia Artis Musicc
Regala infiil}ib]li& De natura iftius
feculomm noUum cantqm regitt nifi in*
choaverit in D. & habuerit duos pun-
Ao8 copulatos in una fyllaba in D. fi-
cati ipTam habet in G. ut in patientia
antiph. Ecce in nubibm cceli antiph. &
poft illos duos pundos copulatos de-
ftenderec ia C^ & nuUum altum can^
tam regic
Septima fpecies fecuhrum.
Regula, Nallus cantos priml toni re-
gitur per iftud fecukrum^ nifi inc|peret
primo in D. & afcenderet (latim in a.
fine medio , & patet : QtueriU r^num
Dei.
Decima fpeciei fecutarum & oltima.
jSe ca io rum
men.
Se cu 16 rum A men«
Regula. Per ifiud fecutorum nuUom
principium alicuius cantus regitur, nifi
primus pundus inciperet in F. & dire-
de afcenderet in a. fine pundo median*
te vel non mediante, ut in antiphona
Domine quinque^ antiph. Super nivem.
Veritts tamen regeretur per quartum/^-
culorum amen.
Odava fpecies feculorum.
Regula. NuUus cantus primi toni re-
gitur per iftud fecutarim » nii) inchoa-
Terit in F. & fecerit defcenfum immedi-
ate in D. ut vdlo pater.. vel antiphona
tcce vere. Sed verius regerentor per
qoartem feculorum.
Nona fpedes fecuhrum.
Se co lo rum
men.
Regala infalUbUis & brevis. Nullos
cantus regitur per iftud feculorum » nifi
inciperet in G. five in a. vei fupra , uC
Ite dicite. Beati mundo eorde. vei lega-
tur cantando, ut Sanffus^ Agnus^
Cafut XiX.
Rubriea de praSica & regimine refpon^ foriorum , & aliorum cantuum.
Reftat videre de principio Refponfo-
rii Tradiderunt^ quod eft pofitum pari
ratione, quam Gloria patri^ & feculo^
rum^ fciUcet ad defignandum, quod re-
fponforiom » verfus 8c fimilia funt pri-
mi toni. Contra ex hoc potefl; argui,
quod refponforii verfus».qui aliter can-
tantur, quam praemifla, non funt pri-
mi toni , quod eft inconveniens dicere.
Ecce refponfio: verum eft de iUis, quas
erunt fecundi toni, tertii vel qnarti, &
fic de aUis: fed omnes iUi cantus, quo-
rum regula poterit aptari in.F. primo
pofita in paima , & finis in D. erunt
primi toni : & hsc eft prima regula.
Secanda regoia: omnis cantos faciens
regulam (iiam in F. & finem in D. vel
in C. primom» ubicumque indpiat a
fecando B. de paima oi^ue in Gamma,
erit
erit primi toai* Tertia regula. quod
onuiis cantus quaatumcumque afcendat
in palma , etiamG tranfcenderet palmam
& defcenderet ufque in Gamma » erit pri«
mi toni , fervatis & regula primi toni,
vei quafi fervatis , five longa antiphona»
five longum refponforium , five Kyrie»
five profa , five cuiuscumque modi caa«
tus fuerit, erit primi toni. Et ifta re-
gula omnibus tonis , fi fane intelligatur,
fe extendit; & per hahc regulam re«
probatur opinio antiquorum « qui dice-
bant, omnem cantum efle irregularem,
qui non incipiebat in regula illius toni»
cuius naturas cantus ille magis confenti*
ebatt & non finiebati nifi tonus iisdem
finiebat
Regula; quod omnis cantus illius to-
ni iudicatur, cuius naturam maiorem
aflumit. Regula: nuHus cantus concor-
diter cantatus potefl; efle irregularis,
efto quod tantum afcenderet, quod qua*
fi in maiori fui parte traofcfinderet pal«
mam & naturam afcenfionis & folitum
curfum tonorum in palma: ut facit pro*
fa domini Clementis , JUaria praconio ;
& tamen feptimi toni eft direde, fi inci*
piatur in G. ultimum; aut fi inchoave*
rit in G. priraum de palmai erit odla-
vi toni. Si hoc eflet, uterque cantusi
qui transfcenderet folitum curfum tono-
rum in palma, eifet irregularls^ & num*
quam cantaretur in quatuor voces in
maiori patte eius^ qood cantatnr in quii«
tnor vocest curfum etiam totius palmae
Cranfcenderet £t nibilominus cantus
qoartas vocis, tertiae &. fecundae, funt
eiusdem toni, cuius eft vox prima: &
fic neceflTc cft figere fecundam vocem^
ELTiE SAtOMONIS
tertjam & quartam^ fai eisdem litteris
& pundis in palma^ in quibus difcur-
rit vox prima. Item probo, de neceffi*
tate taliter efle intelligendum* Nonne
antiphona Alma redemtoris afcendit ia
ultimo G. de palma, & ^. Ecce ^gmss
Dei^ &ifi. AJpiciens^ & alia plura? &
tamen approbamus ab antiquo nfu, qudd
fint feptimi toni ; & fic eft verum.
Item ficuti video in Grammatlca,
quod funt qnaedam partes orationift, quas
regunt & non reguntur , quasdam re-
gunt & reguntur, quaedam non regunt
& reguntur: ita in fcientia artis muficae
primus tonus^ tertius, quintus & fep-
timus regunt alios quatuor tonos, &
omnes oQto (nam in hoc funt a^quales)
regunt totam artem cantandi^ quilibet
pro rata fua, per totam palmam: & fe^
culorum toni cuiusiibet reguntur a toniSt
& regunt omnem cantum. Cantus, qui
non incipit in vera regula tont , nec fi«
nitur quafi in maiori parte fui, diiTentit
a nacura toqorum, ut eft lube cbmine
benedicere^ & maior pars ledurae mona«
cborum, quam legunt cantando in matu-
tinis, utpote lediones, & in aliis boris
aliquotiens , & fimilia. Et etiam boni
cantus & bene ordinati non regunt &
reguntur per tonos, & funt de regimine
tonorum, quod quam infipide & incoii^
grue aliquotiens proferantur.
^Sus & Agnusr quse incipiunt id •.
finiunt in G. Epiftote & evangelia , &
hymni in fcholis, & his fimiliaft qo»
incipiunt in a. & finiunt in G. vel in a.
qualiter poflfunt efle primi toni ? Re-
fpondeo, eodem modo pofiTunt & debent
cflfe
Scientia Artis Musica. 4!
die prfmi tonlt ftcQti verfus Gloria patri &h litterfs loco fubiedi iive fecundi in*
dusdem toni» & verfus de Lawrunt fto^ (tromenti in arte ifta? Item tertinm in<»
las fims^ quta ita cantantor in G. & in ftrumentum five fubiedum in arte ifta
tu &CQti Gloria patri, & Javerunt. Tu eft palma. Item feptem claves radica*
qui talUi qusriSf ignorans muficam elFe tas fiiper natura litterarum & pondorum
videris. loco quarti fubiedi habentur. Qpae qua*
Sequitor neuma de fioe verfus re- tuor com omnibus fub eisdem conten-
fponforiorom Tra(//(2ertt»^ verfus Lave^ tis famulantur in tota arte^ ut viliora
ruftt. £t fciendum, quod impofita eft inftrumenta de arte; & etiam domini
canfii dodrinas ad imponendum fiimilem toni vis dignantiir ifta quattior nomina-
finem neumatis in omnibus verfibus re- re inftrumenta fua ; nec etiam appellant
golariter de primo tono. Et eft bene di^ quatuor fpecies fuas, fed inftru-
notandum, qood in quinta fyllaba ulti- metita folom. Utique fic eft: nec pra^-
ma de verfibus refponforiorum neuma dida quatuor, feu aliqua littera» pun-
generaliter debet inchoari. iftus, palma, davis, iiliquod regimenfeu
Contra^ quod toni non regant om« aliqnam poteftatem, fed fiimukndi tan-
nem. cantunL Nam in dodrina Gallico- tum obtinent in toto cantu ; nec exprf-
rihn de huius arte continetur^ quod mi debentab aliquo, nifi caufa famulan-
pars qoasdam alicuius antiphonae , re- di 9 non regendi.
fpooforii, vel alterius cantus» qqodam- Item didum eft, quod funt quatuor
modo cum pluribus pundtis regitur per toni p primus , tertius t quintus » fepti^
naturam» hoc eft didum, per ut j re, mus^ qui non reguntur» fed regunt to-
^i» fay fol^ Ai- Nec ita bene expla- tum, quod de cantu eft vel eflfe poteft.
navit Quaedam pars eiusdem cantns re- Ergo non reguntur a famulis fnist 9 B.
gitur per B. quadratum, qiiaedam pars quadrato, a B. mollet & ab aliit phan-
regitur per B. raollet & plura fimilia tafticis, &c. Nec cantus, qui fub ipfis
phantasmata, qnas.dicunt contra huius cantatur, ab allquo regitur in aliqna
regimen litterarum » cantuum & pun- parte fui, nec per easctem. Minor di-
dorum de palma, fuper qnibus male & fcipulo non regit magiftrnm, fervus do-
cltra dimidium iufti pretii funt edodi. mioum: qualiter regeret aIios« jqui non
£t fi obieda aliqua refponfione digna novit regere feipfom, & formam difci-
fuerint, nuUa melior dari poteft , quai^ puli non affumfit? Littera in ifta arte,
conflatio eorom» qoas dida funt ante nec pundus, palma, nec clavis» brevi-
obiedionem, & per totam artiem. Non« ter duo, ad nullum regimen vel ad ali-
ce didum eft, quod feptem funt litterae quid aliud fe extendunt, nec de natu-
A. B. C. D. E. F. G. & loca primi fub- ra fiia aliud appetunt , fed quod redo
ti five inftrumenti habentur in arte modo, ut didum eft» fine laefione pro-
i? Item, quod funt fex pundi, frf, ferantur, & eis reddatur debitum fuum.
m, /«, folj k. ,radicati fuper di- Utinam fic fiicerent domioi cUrici, cum
cairroiBs vst. ob Mosica. F» UL F nul*
4^ Elije Salomonis
nullus ab eorain notida excofetor, inal<^ 8t ex neceCBUte qoartos indpit & finit,
to minus quam ab ignorantia turis. Vew obi tertius finit, & fiicit qnartns tonos
rum eft, quod qoatuor toni, fepundus» regnlam fuam» aot alias repiitabiter aU<F
quartus , fextus » oftavus fpecies funt, qnod monftruofum , quod fiio non cpo*
ut di£(um eft. aliorum quatuor tonoir gruit univerfo. Nec igitur nt fingulari
Tum; ficuhrum funt fpedes omnium credetur » neg illis, qui ta)ia ideoter
odo tonorum: Antiphonse, Officia, Re« afllrmaflt-
fponforia eorumdem , Alleluia , Ofiereni» Cafut XX
dse» Communiones» & omnes alii can*
tus, quicumque fiierint, nuUo excepto, De praSica clavium^ quaUHr debeant
tonorum emifla fufiragia, quod alio uti folfando. (a)
modo fieri non poteft . & fiores fru. p^ concidentia & mutatione clavium
ausque tonorom mento nuncupantun .^ ^^^^ ^^^^ -^ profecutione palm»
Sed qui fecus de huius artis regimme & ^^^^ j^|^.^^ non poteft dari, quam
nacura quorumcumque pr«miflbrum , ut g^^ ^^.^ , ^ ^^^ _^^ .^^ j^
fuperius didum eft, per totum fentiet, ^^ ^ontinetSr, neceflarium eft. qSod tamquam ignoranti prmcipia non elj ^^ ^ ^^^.^ ^^^ ^^^^ ^^^^JJ ^
opponendumnecrefpondendum,fedut J^^^^^ diverfitatem cantuum & da-
cscus m foveam cadat, ^.^^ ^ ^^ .^ ^^^^ p^^ infpeaionew
Ad errorem, qui in quibusdam libris apparet, nuUo addito, nuUo remoto:
continetur, & phantafticam credulitatem hoc teneatur pro certo, & qui aliter
quorumdam, qui dicuot, quod quartus uteretur, in vitium fiilfas mufics labere,.
tonus fiicit regulam fuam in F. ut fnot tun Tamen notandum cft ad inftrudio-
errooea, non eft neceflarium refponde* nem minorum, qui folfiant, quod ca^
re, Verura fi refponfione ipdtgerent, veant, in qua clave incipic cantus fuus,
poteft dici, quod, quantum diftat or- & ipfam audader profequantur ufque
tus ab occidente, tantum diftat natura la eodem modo, quo procedet cantna.
de F. ad bop, uc habeatur pro regula Tunc cum fuerit ad /a, fi cantus afcen*-
quarti toni : qui tonus appetit quafi pro deret fuperius , tunc mutet ft refumat
maiori parte, maxime in principio & clavem magis propinquam illi clavu
in fine, femper plangi, F. numquam; quam neceflarium eft dimittere, & per
imo remota eft totaliter a natura plan- illam fimiliter afcendat ufque /a: ft fic
gendi , ut eft littera , & pt pundus. de finguhs aicendendo , & defcendendo,
Item per ea, quas dida funt, quod fe- cum foerit in ut: fimiliter fi magis de-
cundus tonus incipit & finit, ubi pri- fcendere voluerit, refumet clavem magui
mns; fextus indpit & finit ubi qutntus; aptam fibi. Alia dodrioa per aliam viat
odavus ubi feptimus : per confequens dari non poteft melxor figura palm%
Et
(i) AUtt fblfiaarc , M cft, aotu 011160» ctncitt tfiif/k
sciEtrrrA artis MustciE.
Et notafldam, qood, qai de ana claye Qpartus tonas fecit regolam faam in
iotrac in aliam fine dapIicatioQe panao* G. & plangit in E & plangit qaarto
rom , fairas maficas filfa magiens pof*' fupra fe in a. 8c quinta fupra fe in t.
fit appellari, & fur cantus, & in vi* &finitiaeodem E.
tinm 6Ifie muficse caderet fine dabitatio- Qaintus tonas fiicit regalam faam in
nis cenfara. a. & plangit fecuodo fupra fe in b. &
Qponiam in pradica primi toni gene- qainto fupra fe in e. & plangit quarto
faliterfe debet extendere ad omnes to- fubtus fe in E. & finit terdo fubtas fe
nos, qoatenos tangit eos; nam tua res a- in F.
gitar, paries dum proximus ardet: ideo Sezcus tonus 6cit regulam fuam in
depraOica tonorumomoiumodo, qao- F. & plangit tertio fupra fe in o. &
ad ledaram Tideamus; intuitu primi ma- quarto fupra fe in b. & plangit fecando
xime, quia pams, antequam ad notitiam fubtus fe in B. & fintt in eadem regu-
caotandi penre&iant, debet manifeftarL la in F.
B . ^^ r '.. I r 1 Septimus tonus fiicit regulam fuam
Pnmas ^n«s fiicit regulam fuam in ^ ^ /^ , .^ .^ ^ ^ g„^^
F. & plangit tert.0 fupra fem a qoar- ^ ^P^ f ^ ^angit fecSndJ fub-
to fopra fe m^ «c plangit fecundo-fub. j„J ^^ .„ ^ ^ fy,^^^,^ tertio fubtus
Secandus tonas ficit regalam fuam in Odavus tonus facit regulam fuam in
D. & plangit fecundo fupra fe in £• & G. & plangit fecundo fupca fe in a. &
quinto fupra fe in a. & plangit tertio tertio fupra fe in b. & plangit tertio
fobtus fe in B. Sc fiicit finem in eodem D^ fubtus fe in E. & &cit finem in eadem
Tertiaii tonus fiicit regulam fuam in '^*^"** *° ^*
G« & plangit fupra fe in a, & tertio in
b. tertio fnbtas fe in E. finit in eodem E.
Figura 6.
Cajut XXI. Rubrica de praSica fecundi toni.
-Hmm
M jiH Y
* i* rj
^nMiiyr
_1 mrnjj