libet
34 Eli£ Salomonis
libet plalmi dicetur hoa modo, ut can- Item aliter : illud fecubrum de Gkrim
tatur Spiritui fanao in Gloria patril patri non poteil applicari oifi abufive
Item quacro idem de fiae verfuum pfaU cum principio verfuum officiorum, tn
morum » fi fueriot eodem modo • ficu- quorum fine omnium decantatur cum
ti cantatur feculorum amen de Gloriapa^ neumate fuo, maxime in folemnttatibut»
tril TertJo quacrOt fi noil foerit obfer- ut fieri debet. De modo intonandi pfiil-
vatum ut de Gloria patri in didis duo- mo8 foperius didum e(t bus locis, quod melius dicitur de Glo* ^ _.*
ria patrl vel de pfiilmis? Refpondco, ^^'"^ ^^^'
quod de pfaimis melius dicitur, & fic Eubrica de numero sxculo&um ^fi»i eft tenendum : & fic refponfum eft ad tonL
omnes tres qusftipnes. Item fi placeret Quaero , cum fuperius contineaotur
domino inventori noftro, nielius fortaf- undecim fecuhrum ^ utrum poflint 9if
fis caneretur Gloria patri in totum cum debeant efle plura; an fub pauciori nu-
(uo feculorum prxdido, prout contine^ mero redigi polfint? Refpondeo, plura
tur in proximo di^o, nec transgredore» non poiTunt nec debent elie: imo unum
tur metas fuas, nec afcenderet tn C pri« fciifum eft , quia membrana occupabat,
mus tonus. Nam quantum eil de flrido qua ratione funt decem. Aiias deberenC
rigore naturae fuae, non tranfcendit fe«- efietot, quot diverfa funt principia an-
cundum b; fimiliter nec Gloria patri tiphonarum>refponforiorum,officiorum»
fortaflis fiicere debet Sed forte edidit & aliorum cantuum quorumcumque, qui
eam poft comeflionem , & erat lafcivus reguntur per primum tonum , quod eft
quando edidit: vel forte fedtt ut vide- impoffibile & abfurdum cogitare. Se-
retur differre a Gloria patri fexti toni. quitur , quod aliqua funt fuperflua de
Sed illud non erat necefle; nam bene didlis decem; & eft verum, nifi de uno
fefe compatiuntur • quod faciant ambo tantum, quod firiit in F. in regula eius-
regulam fuam in F. & plangant in a. dem toni , ut in fubfequentibus appare-
& in b. & in c. & tamen in naturafua bit. Prima tria non ferviunt nifi de uno,
funt omnino diverfi. Ita bene poteft cum &ciant finem fuum in D. tacito de
comroode qoidam fimplex de bono pane quarto, quod omnibus praevalet. Qpin^
comedere, ficuti maior ipfo, non prop- tum, fextum, feptimum finiunt in G.
ter hoc erunt eiusdem qualitatis. Item fecundum regulam fui toni: & de iftis
dico, quod non video, quod operetur fimiliter fufficeret unum. Odavum, no-
punGtusdefeculorumdecdeGloriapatri^ num , decimum finiunt in a. fecundum
nifi lafciviam vel fuperfluitatem. Item regulam fui toni. £t fic habemus de
eft bene notandum , quod ultimus pun- primis tribus unum , & tacito de quar-
Aus dtfeculorum de Gioria patri eft in to, de reliquis fex habemus duo : &
F. Nam fi eflet in E. faperet natoram fic habemos tria feculorum de primo qoarti toni» nec faperet natoram primi. tono» & cum qoarto quatoon
Scientia Artis Musicje. 35
Et ideo Tideafflos, t\\xot feculorum m- poteft: & maxiine ifta, qa« CDm crea-
mero id quolibet tono de oatiira cuius- tione angeloram cantata fuit, & de na>
libet debeant efle. Et dico per rationes turarualaudantDeum. Etficutiyidemus,
fbperios aflignatas, & ut inculcatio & quod pater tenetur alere fiiiam, & de
confbfioevitetor; quod quilibet non nifi iore civili tutor minorem, qiiem habet vmkxmfecuhrum behe temperatum debet ' fiib tutela fiia , tenetur regere : & in
habere, & qnod idfiniat in regula to- grammatica nomen per verbum & qi^
ni. coi fertit, & de feptimo ra a. & dam alise partes orationis congrue re-
illud dd>et doceri pueris, cum Olo- guotur: ita in prxfenti fcientia totus
ria patri debet aonedi cum eadem. cantus per tonos, & per fpecies* qu»
Qpod probo, & ne aliquis tohus qoid fub ipfo continenturi regitur; & fped-
habeat nifi unicum Gloria pt^: item aliter ptt fectdorum cniuslibet toni om-
qood non habeat hifi unicum finem an- nia . quae fub illo tono , cui ferviunt,
tipb<Hiaram in primum ^[uaritef & fic caotari poflunt, reguntur.
de diis tonis. Item omnibus feculorum « _ , , . -
alicuius toni datur nonoifi unicum Gkh- Et eft notandum ootabiliter. quod fi-
ria patri. Item unicum neuma in fine, «"' pueris oftenditur. quod principia
quo ponitur/*(wfor«i» de ff/orw patri antiphonarum reguotur per fecidortm,
cniuslibet tooL Item fecundus tonus '^^ regontur in veritate pnncipia Re-
non eft contentus, nifi nmco feculorum. fponforiorum. Offidorum, AUeluta, Of-
Sextns. qaintu«, per unom rtputo. in ferendarum & Communionum, & to-
nnalitterafiwiuntfinemintttroquetono. tus cantus, qm concorditer cantatur.
Sed pueris primo fimpiici & levion &
Omnes toni habentne nonnifi uliicam inftrudiori via fdentia debet tradi. ne
davem ? Utique non. Ergo omnes to- defperatio eos tedat; & fimiliter de re-
ni debent eflc contenti quilibet unlco fponforiis & aliis cantibus fubtrahuntur
fecukrwn» quod eft melius tcmperatum. juabus de caufis. caufa abbreviandi muU
De pjrimo tono manifefte conftat illud. tiplicationcm artis. item quia praefumi-
fdlicet quartum , quod finit in regula ^0^^ ^q^ (jot quafi provedi in fdentia.
fni toni primi; & iUud debet anneai quando veniunt ad doarinam refpooforio-
totaliter com Ghria patri, proptet ra- rum, & fupra; item quod hoc fit ve-
tiones foperius aflignatas. jum, quod debitum ficulorum cuilibet
Capct XVII. caotoi aptari poteft. Nam io plerisque
libris loco feculorum io capite illius,
Mubrica de pr^otamUs ad naturam quod debet caotari, pooitor computum
SBCULORUM. I. II. III. & fic de fiogulis. quantum
iteqoam veniamns ad naturam quo- durat numerus tonorum : quod cum
ijfibet fecuhrum tprxnotandfim eft, laudabile & perutile eft, quod compu-
od arsimitatar naturam, in quantam tam appooatar in omni canto, vel de^
E 3 bitom
y$ ELIJB SALOMONIS
bituin fecuhrum, Sed quidam ptaeten- ma facie videtur, quod fit (bcnodl toiit
dunt, Sf malet quod non Athetfeculorum^ Td primi ? ttem aliquotiens in E. &; Gc
nec computum apponi, nt cantor magis videtur quafi de quarto tono vel deter*
memoriae commendet} quod eft repro- tio: aliquotiens in F. & fic ▼idetur»
batione dignum, quod non ponatur. quod fit fexti toni? Sfi fic in aliis lit-
Sed quidam pravi magiftri fomite nequi« teris. Et fic feculorum alicuiuji toni
tiae dudi radunt de libris, ut de late- non copulat fe cum antiphona» quouf*
ralibus fcholafticorum eliciatur fanguis, que tantum cantaverimus de ea vel de
ut ego vidi abradt, & verbera paflus fui, iUo cantu, quod per naturam tonorum
& adhuc fcio librum , de quo fuit quafi poflimus iudicare, cuius toni de^
computum abrafum. beat efle. Item probo , quod praBmi&
Icem in quoiibet Hbro computum fo- fum efl: , quod etiam aliquotiens per
liorum libri ordinatim in quolibet folio primos odo pundos in principio anti*
debet poni, ut ego vidi in libris de ca- pbonas aos, qui videmus eam in.Iibro»
pellania domini Papas, & in omnibus non poflumus iudicare,. cuius tohl de«»
libris Lombardorum. Nam quando re- beat efle. Multo minus feculorum fe de*
peries fignatum illud, quod deficiet ti- bet cum ea copulare, quod vox mor<«
bi , in illo folio debebis reperire fcri* tua eft , quoufque nos poffimus eam iu^
ptum, in quo folio debebis reperire: dicare, cuius toni debeat efle: qiiod
Sc tune audader volves ad illud, nec nos non poflumus iudicar^ per od^o
ruborem de imperitia nefciendi volvere pundos. Ecce Nathitas tua Dei geni^
patieris. trix virgo, Arguebgt Herodem lobatmes^
Item videamus, utrum in primo pun- yix poflumys iudic^re, cuius toni de*
do , tertio vel quarto cuiuslibet princi- beat efle,
pii antiphona regatur pcr feculorum ^ & Caput XVIIl
a^ntiphoSa" & (e^^^ ^' ^'^*^^ ^ propnrtof. quorumlibet
& fit/,fignum, cuius toni eit Et eft sbcoloruii.
fciendbm notabiliter, quod aliquotiens VeruQi quia difficjle eft aflueta relin*
nec in fecundo, nec in quarto, fepti* quere, ad regvilas & notabilia & proprief»
mo , fumit vires , quoufque quafi con* tates hadenus obferyatas , vel debuiflf
ftet, & faciat apparentiam antiphona, obfervafle procedatur. Et primo ad pri*P
cuius toni intendit eife: Sc tunc malo ma duo feculorum^ qua^ duo pro uno
velle, antiphonas/ec»/ortfio copulat fe & quaDtup ad omne regimen reputantpr»
confirmat , antiphonam. five illum can- veniamus , ipra iterum hoc in libro re-
tum illius toni efle , cui feculorum fer- fumendo , ut clarius veritas oculo ad a
vit Qpod probo. Nonne antiphona oAa- culum elucefcat.
vi toni aliquotiens incipit in C. primum De regimine primorum duorum fecu-
de palma» ut: nos qui vivimus^ & ptU lorum.
Seco-
SCIENTIA ARTTS MUSICiE.
Se ca lo rQoi
A mea.
W ™ ^BP.TZr*"*^ '
^■'"iL^
n ^vL^
quioque punAos, nec reperttiir expref-
fum. Ergo impoffibile eft, oonumyZf-
culorum amen qaod regat aliquem can^
tnm ultra quinque pundos incbdantem.
De regimine tertii feculorum.
Se cu lo ram A nien,
Regula • quod omnis cantus primi to.*
oi incipiens in primum C & regitur &
debet regi pcTjecularum finientem jn D.
nuUo excepto. Sed quas prsmittuntur
in fecundo tradatu de feculorum amen»
pro exempiis babeantur > & fufficiant ad
prjefens brevitatis cauifa» quia de Gmili^
btts eft ad fimilia procedendum.
Sed obiicttur de nono feculorum amen^
qnod» quac proxime dida funt, debent
regi per eumdem. Refpondeo, quod
didum eft, quod per prima duo feculo^
rum debent regi & fimilia, & non per
aliud. Qpod probo. Quis verius regit
dominum Papam » aqt qui venit ad ipfum»
& infiftit fibi» ut diaconus cardinalis;
aut iUe, qui quando fentit eum venire,
fugit & afcendit io turre, unde profpi-
ciat eum venientem? Sic facit nonumyif^
culorum amen, qui quando fentit incipere
cantum vel antiphonam inchoantem in
C fugit de F. in a. utique, qui vadit ad
ipfum , vel appropiatur de ipfo , ut fiK:it
quartom fectdorum. Item probo, quod
ooa poifint regi per iam didum nonum
feculorum amen. Fer regulas iuris nul-
^^ plos ioris in alium transfert , quam
nftat ipfqm habere. Sed nec palma,
; ars ipfa, nec toni dant pottftatem
cui /eeuformn» ^uando r^ga^ ultra
:±aq
JL^i^
Se ctt lo rom A meo.
Dico breviter de ifto, quod non vU
deo ratiooem , quare^ debeatur in librii
poni. Nec alJus cantus attribuitur fibi»
quia verius regatur per quartum fecyk^
rum amen^ vei prima duQ, Sc totum in
fe diverfum eft, & quafi fexti toni; &
merito poteft dici de eo: turpis eft pars,
qua^ fuo non congruit univerfOf Sed
reddamus fibi, quas primo ijbi fuerunt
attributa, & iimiUa r Cbrifii virgo anti«
phona, Sc^ antiphona Ex quo fa&a eji.
Arguebat Herodem lobannes ; antipbona
Si ego. £t quia ad nuUa alia fe exten-
dit, ideo regulam non afligno, fed quam
fequitur, quod non debet regere nifi
cantum inchoantem in F. ut Cbrijli vir^
goi vel in D. ot Ex quo faSa, eft^ &
Si ego,
Sequitur At feculorum fciflfo.
Se cu lo rum
men.
Quod feculorum in totum fuperfluum
e(L Nonne ideni eft cum fecundo to-
talit^r, nifi in ultimo pundq, in quo
recalgitrat ad modum ftalti iadantis la-
piUos? £t tamen de aptiquitate fua ni-
bil ad regulam » nec rexit nifi pofiulavi
E a pa^
patrem meum , qus eft vera proprietas
primorum duorum ; & ideo fciiTum eft,
quia omnino inutile erat
De regimine quarti feculorum.
Eli£ Salomonis
dem toni regeret competenter ad modum de Ghria patri • qux non eft ntfi aoa.
Ecce quinta fpecies fecuhrum.
Se cu lo mm
De quarto fecuhrum^ quod utinam
regeret totum cantum primi toni, quod
aptiffime facere poflet & deberet; qua-
re non regeret cantum inchoantem in
primum C. qui non diftat nifi per qua-
tttor pundos, cum nonum fecuhrum^
quod non finit in regula primi toni , re-
gat cantum, qui incipit quinque pun-
dos fubtus feipfum /^cn/ori/i» ? Item qua-
re non tegeret omnem cantnm fiiiien-
tem in F. quas eft regula eiusdem toni,
& per confequens totum cantum, qui
facic principium fuum ab A. ufque D. ?
Utique bene regeret, & facere deberet:
tamen ufus obtinet, quod non regit nifi
cantus, qui incipiunt in D. per unum
pundum , ut antiphona Angelus Domini^
vel per duos, ut antiphona Eccc: nomen;
vel per tres vel per quatuor fine copula ;
& ftatim defcenderet in C. per unum
pundum , vel afcenderet in F. ut de iftis
patet in antiphona. In tympano\ & de
fimilibus ad fimilia procedendo.
Regilla : quod fecuhrum primi toni fi-
niens in F. regit totum cantum eiusdem
toni inchoantem in D. per unum vel
duos vel tres pundos fine copula, de-
fcendentem in C. vel afcendentem fine
medio in F. ut patet per iam dida
cxempla. £t etiam totum cantum eiusi^
Se cn lo rum A men.
Regula : quod fecuhrum primi toni
finiens in G. regit omnia principia can<p
tuum eiusdem toni inchoantia in D.
afcendentia direfte in G. ut antiphonaia
bimatu^ & fimilia, & nullum addit de
natura fua. Sed contra obiicitur fortiter
de antiphona Tecum principium^ quae
inchoatur in E. quod ipfam regire de-
bet Refpondeo , quod reget ex ufa
& ex abufu , & non debet ^cere : imo
i^egitur direde per prima duo fecuhrum^
quse reputo per idem, aut regitur per
nonumfecuhrum amen; quod neceffitate
probo. Tecum incipit in E. fed in eo,
quod incipit in E. videtur de tertio tono
vel de quarto , quia tertius finit in E. &
quartus facit regulam fuam & finit Se-
cundus pundus de Tecum direde habet
naturam pnmi Jecuhrum ^ & tertius pun-
dus & ultra tota antiphona. Verum eft,
quod de antiquo ufu tertius pundus de
Tecum^ & ultra antiphonK, funt de na-
tura nonifecuhrum amen: tamen verius
eft de quarto fecuhrum. Tecum autem
ufui relinquo , quod fit primi feculorum^
quarti vel noni , ut in libris reperietun
Sexta fyccies ficuhrum.