dente, vd quafi aequali, ut fpectes^ vd- quid in palma & in cantu continetor,
nt filios eorumdem & nepotes didi patris : aequa dilfaintia cdi debet, ut hic & m
^ quia aeqnaks in fyllaba, primiquatuor arbore artis per rei evidentiam conitat.
geous, quilibet pro rata fua; reliqui Ideo punAi^ quia non funt nifi fex, &
toor ut fpedes, fecundum quod fu- fimiliter debent ordinari a^qua diftantias
Jidum eft. Ob hoc «quales obtinent non pdflTunt nec debent poni in hac fi-
D % gura»
Eli£ Salomoni9
gara • nec in figara artts muficae, faprt
iitteras direds: fed habito refpeda ad
aequalitacem gradaom , non ad oume-
rum Ittterarnm.
Clavis & eius multiplicatio merito
fecundo ordine figurse poft litteras po-
nitur, quia fuper ipiis fondator. Noo»
ne dickor, quod talis davis five mota-
tio in taU littera facit principiom (b-
om ? otique fic.
Pundi in tertia circomferentia po-
nontor, qoia per claves ordinantort &
reda ordinatione - proferontor » veloti
ut^ re^ tnU /a, fiK la; & ideo rede
incipioot foper gamma fi?e G. qood
idem eft , & tx tonc in antea cqois
gradibos procedont In qoarto circoio
merito fopponontor toni fuper litteras
diredi» ot conftet, in qoa littera qoili-
bet tonorum facit Utteram foam : & qoia
oltimo adveniunt huic figuras, denomina-
tur figura de ordine tonoroin.
Et quare ponitur tonut in medio
tonorum in tali fpecie, cum non fint
nifi odo? Solutunt eft, fibene adverta-
tur: ponitur ut genus & natura, quas
generat alios tonos, & ab iUo gene-
rantur & originem fumunt Nonne in
arbore imatrimonii ponitor truncus in
perfona hominjs, noQ ut ipfe fit gra*
dus, nec conGftat in gradu, fed quia
aUi defcendunt ab ipfo ? Utique fic.
Caput XL
De crdinatione & Jiatu primi toni cum ficundo in leSura & in fgura.
His praemiifis ad ordinationem primi tonit lit cft genus rcfpeAa fecundi» &
ad ordinationem fimiliter cnm jirimo &
ficulorum , Sc quinqoe litteramm , qoas
quisque habet fob fe, procedamos. Et
primo videamos, qoid eft primas tonos»
Figon 4.
Primof tonos eft figora dcoem ficulo'
rum^ certas qoinqoe litteras continens per
palmam, & fi qoas aliae fiierint infertas
inter ip&s, regens totom cantom tam na-
toralem qoam artificialem : quas incipit in
F. regula fua, 8c finit in D. & quafi in«
cipit & quafi terminator com fiivore fe-
condi , qoi eft de gremio foo & eios
fpecies, & fub una radice terminator.
Ordo figorae per iam diflam definitio-
nem & eios infpe&onem com qoinqoe
litteris de circomferentia fil» fervientibos
fatis patet, & fi qoac alias interfiierint
Dicit in definitione propter G. qood eft
infercom regens totum cantum, qui ia
G. indpit, & in D. terminatun
Contra: nonne ^. virgo JbgeBatur &
ant. Amicus Dei NicolaUi^ & plura, in-
cipiunt in F. non propter hoc funt primi
toni? Refpoofum eft in defioitione, fi
beoe advertatur. Continetur ibi, qnod ia
regula primi toni incipit non defignando
Utteram F. bene, fed ille, qui condidic
artem de obfcuritate &incerto & pene
lapfo, quod primus toous fiidebat regu-
lam fuam io F. & fuper iUo definitio pro-
cedit; non in eo, quod fextus toous re-
gulam fuam fidebat in dida F. & quin*
tus tonus fitdebat in eadem F. Ideo ap-
pofitum fuit ia defioitione @r terminahii
in D. & tu opponeos fiicis fallaciam fo
Gondom qoid & fimpUciter.
Figon
SCIBNTIA ARTIS MUSICiE.
Figura 4.
I. Ordo.
Se cu lo - rum A - mcn. L Ordo.
Se ca lo rum A mea. I. Ordo.
Se cu lo rum A meo. 11. OtM
Se ca lo ram A meo. III. Ordo.
Se ca lo rura A men.
III. Ordo.
Se ca 16 ram A- mea III. Ordo.
Se ca lo rum A men. iV. Ordo;
Se cu lo rum A men. IV. Ordo.
Se cu lo rum A - men. IV.Ordo.
Se cu lo rum A men.
Linea trans-
TONUS. .verfalis.
Se cii lo ram A - •» men^
Se cu lo rum A men.
■»— ^ i n I I . I I ■ 1 1
Item
Blijb Salomonis
Item contra: noniic ^. Vidi DmU Quare unum fecularum pomtuv in fe-
$mm. & ant. Be (Ucite lobami. ruilt prU cundo ordine tantum in F.? Quia nuU
mi toni, & incipiunt in A.? item 9;. lum aliud fecum facit finem in eadem lit-
Tradiderunt ant. (Jte SanBus. & plura tera R & fortaffis, & fine fortaflis, quia
limilia incipiunt fupra regulam & fubtus, omnibus aliis dlgnius eft & melins tem«
& nihllomimis funt primi toni? Refpon- peratun^, & etiam illud fufiiceret tan-
deo» ut refponfum eftiQdefinitione: tn- tum, & optime poQet regere cantum
cipit tn R & terminatur in D. & quafi totum de primo tono, fi placnifTct do«
incipit t & quafi terminatiin Htud quafi mino inventori noftro : idco tamquam
intelUgendum eft , dum tamen illud, foli & digniori Bida eft proprJa fedes,
quod cantatur» confonnet fe magis de & aflignatus fecundus ordo.
primo Tcl de fecundo» (|uam de aliquo Quare ponuntur tria feculorwn in ter-
alio. Nam illius toni cantus reputatur, tiaiede? Qpia omnia fintuot in G. Idem
cuius naturam maiorem habet » & iliius dico de aliis tribus , quia finiunt in A
naturae cito iudicatur : nam fi quis imber- n..^*.. c^,.^a^^ ^ • r -i
bis fuerit. & habeat «etera virilia necef. . ^^d ^ S V?"' ^^^^^
faria. iudicatur lioma Et iftud / quod " "^/^^ ?^ ^^^^^^
dico de primo & de fecundo. & de to. '^^^'''. ^^^f^ ^ ^"^^ \
nis oao omnibos inteUigo eOe didum, S^^^^
&proregala dediffe. Item aliaregula: ?"?d./P^^^ l^ f^^ P"^^ ^V '^^?
w, i#i^ i^^gMi* uwMii^. ^v^iu a.i«ti.6ui«, incipit in medio figuras; & quia lacit
aliqnis caotus congruum habens. fonum
non poteft efle, quin fuerit alieuius tonL
Item alia: omnis cantus iiiiua toni iudi-
catur, cuius maiorem obtinet naturam.
Item fciendum cft^ quod primus tonus
dividituff ut multi approbant, in un-
decim fpecies feculorum , ut liquet in fi-
gura. Sed quare fciffum eft qudrtum/^
culorum f Qpia abiidendum eft , &
regulam fuam, ubiprimus.finit, ideo in
finiftra parte inctplunt litterae fecundi,
quia primus finit ibidem.
Qiiare (ecundns tonus duabus fpecie- hQS feculorum eft contecitus? Refpondeo: quia plura non iuerunt iibi a prima im« pofitione afBgnata:.fortaffis jeiffet contcn* u ono. & credo quod de artts natura quilibct tonorum uno feculorum debet membrana occupabat: & ibrtaffis exalt- ^ffe contentus, in pradica quorumlibet is plures eifent abiicicndi, ut in prafti* patebit» quia ambo per unum truncuro, ca eiusdem primi toni apparebit. & duos pcdes eiusdem trunci defignantur.
Item efto, quod dia. dectm fecuh. Sf^l-tVSII^T" -""'i ^^^" "^
rum in quaituo? ordines dWdantur, fivc ^J"^' V J ' *? ^."*"* "^"^
.S^ r a . Vi • veniunt , & unum noem fortiuntur.
la quatuor fedes : quare ponuntur tna iwiwuiuur.
fioidarmu \n primo ordine feu fede? Qtiid eft fecundus tonus? Seoundos
Refpondeo, quia comitantur iec«/orf<m tonus eft. figura continens quioque Ii(.
de Ghria Putri^ & in eadem littera fi. teras , & fi quae aliae fiierint infertse,
nem fortiuntur. ^
SCIENTIA ARTIS MUSICfi.
TCgens totum cantuin tam artificmlcm
quam naturalemj mchoantem m rcgula
fiia» & finem accipientem in D. cum.
auxilio Domioi primi toni redoris fui,
ex cuius radicc fufcipit incrementum.
Quare regula transverfalis poniturfub*
tus F. & tangit D.? Refpondeo: meri*
to talitcr ordinatur; nam F. tota eft de
primo tono, in eo quod eft pofita in
figara, & dft regnla primt toiii» & ibi
incdptnnt litterx primi» & quia in 13.
primu$ & fecundus incipit & finit , ideo
pcr lineam traosverfalem D. tangitur qua<
fi moecba utrtu&que.
Quarc non copulatur fecundus tonus
cum primo, ez qoo in cantum conve-
niunt» &quafi{unt fimiles? Refpondeo:
nihil idemt quod fuum fimilc, imo fc
iiabent tn omnibus fecundum magis &
minus. Illa ^. fctfia in circumferentia
rotse ponitur pro regula primi & fecun-
di. Illud I. & T. ponuntur pro numC'-
ro tonorum« Reliqaa oninia , qua^ cir^
ca figurani pra^fentem funt pofita, per
circumfpcdionem poterunt deprehendi»
& notitiae figuraruih aliorum tonorum
fimiliter per infpedionem & leiSuram
iftius poterunt dc facili addllci: nam
quotiens videmos aliqoid fimile, dici*
mus ipfum eflTe tale « quale aliud cft.
Cafut XII.
BMbrka incipit pr.Mica primi iom in cantu.
Figura $.
Pri mum qos ri te re • gnum De i.
Glo ri a pa tri & fi U o Jt fpi n tu i fen ao : Si cut
e rat (n prin ci pi & nonc & fcm per & In fe cu la
_ w^ ^r^ F^ H^ i^ k« M II
F ^ Pp ^
"Ii
t Siic. Se cii lo rnni a mea
Gloria. II. Se cn lo riim a men, III. Se cu lo rum a men.
ELIiB SALOMONIS
IV. Se ca lo rum a me^.
V. Se cu lo rum a meo.
VL Se cu lo rum a
men. VII. Se cu lo rum a men.
liri ._.. M*.nM 1 «^
II u krf i_t k_i II
1111. ~~ H""W"|i",_, ■ ■"■
II M H ■ „ i^ l^ II
Ordo ' ■ ■ ■ ■■
Ii , 11
Vin. Se cu lo rum
8 men. IX. Se cu lo rom a 'men.
a^ ft^ fe^ k^ m^ 11
^. Se CD lorum a meo.
Caput XIIL Bubrica (jf pra&ica de regimine sb*
CULORUM.
Et primo de primo brdine» quorum
iioes amen hic repono, quoniam ab iis-
dem ipfa feculorum fumunt qupfl vires
regiminis fui. £t eft notandum pro re-
gula , quod prima duo feculorum quan-
tum ad unum regimen per idem reputan-
tur. Notata funt continue fuperius, ut
eorum dodrina facilius vaieat deprcben*.
di. (a)
caput xiy.
Rubricadeexpofitione: primum QUJERiTfe.
Wo de palma» & de his» quae prae-
cedunt » & quae fequuntur ad eam ; fe*
cundo de arbore artis mu6cae« & de his.
tx quibus conftat 8c eflentiam trahit:
tertio de tono in genere, qualiter fe ha-
bet cum odo toais» quibus utitnur:
quarto de primo in eo» quod genus
(eft) refpedu fecundi, & feculorum &
cantuum, quae reguntur per primum:
<}uinto de fecundo »- qualiter fecundus fe
habet cum primo in eo , quod eius
fpecies habetur : modo quid operantur»
quae prsmifla funt de primo tono , vt-
deamus ; & ut invocetpus noiiien Do«
mini » & eius regnum adquiramus , di«
camus : primum quserite regnum Dei.
Et eft fciendum » quod fex rationibus
ptxmittituT primum quaritekk principio:
per invocationem nominis lefu Chrifti»
& per acquiGtionem regni Dei» & quiit
regitur per novem feculorum : tertio po*
nitur
■ ■ 111 I IJB ■ ■■ I 1 I I ■ ■ ■■■ I ■ ■ ^
(a) SeqnuAtur hte ift eodkt botit etprefia liiitia hic & Ifi feqiienta^biis tonts omitteQda cenfiilmiis^ di-
•nti^ooaf om » rerpoorurioniiii « hynnomm, miflarum, ycrfit^its fecitientm tantum jpofviffe coatcntl» nt te»i
aliaqne ni primum tonnm pertinentia: qns tamen ceu tus facilius iateiligatur. nimja proUxt» ft alinmle U nm paroni fadfotiai
SCIBNTIA ARTIS MUSICiB.
BlMr per neami de fine» qQt uiultuiit
opcratur: quarto quia in ofnoi fui parte
czpriaiit proprietatem fui toni: quioto
ponit Terum ordinem multiplictter pri^
wum qtuerite; primo invocat auxilium
regoi Dei 9 & primum rerum prlncipium
primi toni: item neum» ponitur ibi pro
exemplari; nam fimili neumate in fine
antiphonarum primi toni, quibus volu-
mi|8 iroponere neuma, debemus uti, nul«
lo addito» nuUo remoto, & hoc pro
ngalbL habeatun
Hlud idem dico de pfidctpio fecundi
& aliorum : fecundum autem; Tertia dies
efit quarta i>igilia. quinque prudentes^
Sexta vigiUa^ Septem funt, OSo JUnt.
Primo ponunt ordinem toni fui', fecun^
do exprimunt proprietatem ^ tertio re-
gontur per aliud feculorum cuiuscum-
quej ot in eorum pradica liquebit; quar-
to neumata edrum ferviunti ut didum
eft de primo. Et notanddm » quo ferius
in oeomate de primum quarite fiidae funt
fciflur^e five ttiStx fcienter ; nam ita de-
bent cantari per modum paufarum: don
quod paufetur in totumi % cantor volu-
erit, fed cum fuerit necefle vel placu-
erit, cum licite poteft paufari, ubicum-
qoe reperiatur trida in neumate etiam
poft cantationem unius pundi , vel duo-
rum Gopulatorum vel trium vel quatuor
Tei quinque in deumate copulatorum,
& inquolibet alio cantu, dummodo non
debeat exprimi fyllaba diftionis inchoatat.
Et hoc notetur pro quolibet aiio tono &
omnl canto, & teneattir pro regula, ne
neceflarium hoc iferare. Regula au*
: quod non debet fieri paura, quan«
CUFT01B8 Tit« DB MuSICA* P. lll.
do debec exprimr fyllaba tnchoat» diOio-
nis in aliqua parte didionis, nifi in or«
gano ex neceifitate : & qui paufiun fecei»
rit, contra naturam cantus peccat» 8c
cantum deturpat, cum cantus intendat
orationem decorare, non dehoneftare:
fecundo peccat contra orationem , quam
profert, quia fcindit eam quafi ad mo«
dum fciflTuras tunicae Domini inconfuti-
lis.
Ckfvt XV*
Rubrica de e^fitione de Ctoftti patri.
Reftatfecuddo videre de Gbriapatri:
& eft notandum generaliter , quod ficu«
ti indpit fuperius Gloriapatri^ ita om«
nes pfiilmi incipi five intonari.debent in
ecclefia Dei , maxime in folemnitatibus,
cum intonantur per cantum primi toni.
Et hoc quod dico de primo, .dico de
fecundo, & fic de fingulis ad modum
dt.Gloria patri cuiuslibet, & de tertio
& de quarto. Sed qtti voluerit, poterit
removere unicum pundum de quarto
tono de G. & de quinto idem quod de
Gloria patri^ & de fexto : vei incipiunt
pfalmi de fexto ut de primo , duos
pundos removendo, quia gaudent bre-
vitate moderni. De feptimo poterunt
taceri primi quatuor pundi , ne videatur
onerofii inchoatio pfalmi: & de odhivo
fimiliter tooo, ut incipiantur pfalmi veU
uti de Gloria Patri^ unum pundum de
G. qui voluerit , fubticendo , velut de
quinto tonot &hoc pro certo teneatur.
Didum eft de principio de Gloria pa^
tri^ & de inchoatione pfalmomm: mo-
do quasro, fl in medio verfoum cuins-