accentu per tria tempora brevia men- libec unica divifione dividatur fimiliter;
furatur. aliter, qudB divifibilis eft per novem 8B-
Longa imperfeda qax eft? qttae fub qualia minima, dam perficitun (g)
uno accentu per duo tempora brevia (a) Brevior quae eft ? Brevis, quas duas
menfuratur. partes temporis (h) apprehendit.
Quid eft tempus breve? (b) Tertia In breviori minima quot funt? Sez.
pars temporis loagi (c) eadem divifione (^as ? quorum medietas addita fuper to-
divifibile » qua eft totum : aliter , quas tum perficit redam brevem.
cum fit pars maximi totumque minimi, Semibrevisquaseft? bipartita eft. Qpo-
diftat aequaiiter ab utroque. modo ? aut enim parva vel minor poteft
Minimas quot funt in tempore brevi? convenienter appellari.
(d> Novem. (^are? quia ter accepta Parva quas eft? tertia (i) rede brevis»
perfedum , imperfedumque conftituunt cuius divifio ternaria in voce minima re-
bis accepta vel afllignata. (^uid fit per- quiefcit
iedum & imperfedum^ didum eft prius. Minor quas eft ? Qvat duas partes par-
Brevi8qu«eft?bipartitaeft. auomo- vae continct femibrevis.
do? aut enim reda brevis, vel brevior ^jide dicitur femibrevis ? A femis.
nuncupatur. ^^ ^ P^" mtegri , denominator.
o^A^ kJl«:- «.,« -119 .^„« C..U ««^ (iuare dicitur femibrevis? A maiori
Reaa brevis quas eitr quac lub uno ,. ■, .,.
tempore continuo integre prolata eft. ^J» ^*°^f^ Pf 5 ^^^^^V ^») "^« ^"^«»
Cur dicitur integre? propter partes «b^quali, ut femitonmm
i.^^^^^1^ «.,• .,«„«* ^^Z^^J^ ;^f JrrrM»^ Minima quae eft ? iropartita eft. ()ua-
temporis, quae unum tempus mtegrum . • #i • • ^ .
^^^f. „„^.;^ "? quia non eft minimo dare minus.
non dicuntur. ^ a% .•■
Quid
(•) BL ftrfiaa vH im^fiSttu (g) BL frofittur.
(b) BL imfvfiatm. (h) BL fttfim.
(c) BL firfiSu (i) Bl. Fars tertia tertU krnns,
(d) BL ferfi&9. (k) BL iimiMum » quo fars iuitgfa dtHominats^. (c) BL 4uraHamf. (l) BL «mi#.
(f) BL ftr im avUamt aqKobf.
at7JBSTI0NES MUSICiE.
Qpid el! minimutn abrolute? Qjjod Fignrae quot accidant? Unora. (Jc)
eft metrum & menfQra omnlum , quae Qut ? Ggno tantum* in eodem genere continentun Signationes figurarum quot funt ?
Qpid eft menfura? Quas totiens repe- Qpinque. Qpas? maxima^» longae» bre«
titat quam menfurata fuerit finaliter ad- ves, femibreves, mininue.
acquata. (a)
Qpid vult dici menfurato menfuram
addqmri? (b) Piures cantus fub multi-
tudine vocum in bona proportione mu«
fica confociarL
(^id eft. mufica? Mufica eft ars ar- tiom domina contineos in fe omoium
Da de maximis. %i.
Da de longis. 27.
Da de brevibus. 9.
Da de femibrevibus. }•
Da de mltaimis. r.
Da de ultimis. nihil.
C2uot modis notulae variantur ? Qnot
principia methodorum in primo gradu modis & figuras. Figurae quot Cunt? Fi-
certitudinis confirmata in natura rerum gurarum alia eft aequilatera vel inaequila*
omnium , modo mirabili proportionali- tera » redangula vel obtufiangula , .cau-
ter internata; deledabilis in intelledu, data vel incaudata, furfum vel deorfum,
amabilis in auditu, triftes laetificans, ava- pundata vel non, ante vel retro, dex-
ro8amplificaos,confundensinvidos,coQ- trorfum vel fiiniftrorfum faspius ordinata.
fortans languidos, infopietis vigibntem. ^^^.^^ ,j^^^ g^^^^ Quadrilatera.
evtgtlans dornaientes. nutrteos amorem. i^^quiiatera; reftaogula, caudata dex.
hoooraos poifeflbrem , fi fioem debitum
aflecuta, ad laudem Dei fioaliter ioftitu-
ta* Aliter: Mufica eft doceos artem &
modum refte caotaodi per ootulas debi«
te figuratas.
trorfum vel furfum vel deorfum» figura maximae oomioatur.
Looga qualiter figuratur? Ut maxima nifi quod aequilatera figuratur.
Brevis qualiter figuratur? ut longa.
Qpid eft notula? Figura quadrtlatera ^jg j g,^.yt„, jJcaudata.
foni numerati . temporc menfumti ad Semibrevis qualiter figuratur ? quadri-
pladtum figntficattva. ^ ^^ obtufiangula, «quilatera. incau-
(Jjitd eft fignra quadrtlatera ? Qs^ ^^^ o n
quatuor angults continetiir. ^.^.^^ ,.^^^7 ^^ femibrevis. nifi
autd eft angulus ? Trtplex eft angu- ^^^ f^^f^^ ^^ ^^^^^
\. Quomodo? redus, obtufus & acu- ^ p3r&A,m «,«!.•.•. «^,
lus tus.
Qs^A eft redus? Qox caufatur ex ca-
fo lineae perpendicularis fuper reda.
(2pid eft obtufus? (^pi maior eft re-
ao.
(2pid eft acutus? QsX minor eft redo.
Perfedum qualiter figuratur? ficut im- perfedum.
Ubi poflTunt hasc difcerni? In fitn vel in ordine» qui ponitur in figuris.
QSiOt modis cognofcitur perfedum? quinque. (^ibus? Cum aut figura fi-
milis
(t) BL & 4f»a««.
(b) BL i^t wntiftituta^ maifMrmr^ tsf ^V^
lOANNIS DE MURIS
milis fibi ipQ , aut diiabDs vel tribas fui
pardbus, vel pundo, vel paufx fut va-
lor prsepoQitur» perfedum eft. (a)
Quot modis cognofcitur imperfe-
Aum? Duobus. Qpibus? quando figu-
rs fui tertia pars pra^polita vel poftpo-
fita eft, llve valor.
[Di paufis capitulum. (b)
Defcriptio paufarum in uinque gra-
dibus fequentibus figiHatim, fed raro con-
tingit paufare in quinto. Longa perfeda
paufa continet tria fpatia & quatuor li-
neas; paufa imperfedta longa continet
duo fpatia & tres lineas: brevis unum
fpatium & duas lineas: femibrevis dimi-
diam partem unius fpatii : minima etiam
partem uuius fpatii tantum. Fim*s pun-
dorum omnes lineas tangit.]
Supradidae notulas cuius figurae ? Sim»
plicis. Quare? quia ab invicem funt di-
fcretae, & nullo modo componuntur.
Da harum compofita. Ligaturae.
Quid eft ligatura? Coniundio debita notularum fecundum fub & fupra.
Ligaturas quot funt? Duas. quas? rew da & obliqua.
Reda quae eft? Bipartita eft. (^po-
modo? alia enim eft afcendens, cum
primus pundus inferior eft fecundo; vel
defcendens» cum primus pundus eft al«
tior fecundo.
Fartes ligaturae quot funt? duae» &
quandoque tres. Quas? principium» me-
dium & finis.
(^omodo cognofcitur principium ? Tripliciter. Qpaliter? cum proprietate»
fine proprietate, com oppofita proprie- tate.
Omnis ligatura vero defcendens» tra-
dum habens a parte finiftra defcenden-
tem, ut hic SCr« & omnis afcendens
cxteros cum ■f-^^ traftu » nt hic;
cum proprie-.i>^ tate dicitur.
Omnis vero ligatura defcendens, ca^
rens omni tradu, ut bicBJjII, & om-
nis afcendens habens tra*^^[ ^mn ^
parte dextra defcenden- „ , tem» at
hic wJB • fine proprietate dicitur.
Omnis autem ligatura tam afcendens
quam defcendens» tradum habens a pri«
mo pundo in finiftra parte afcendentem,
ut hic bp WLj " » cum oppofita pro-
— ■ ^^ prietate dicitur.
(^aliter cognofcttur finis? Duobus
modis. (^ibus ? cum perfectione & fi-
ne perfedione. Omnis pundus quadra-
tus diredo fupra penultimum vel fub pen-
ultimo fituatns , ut hic ^ p| cum per*
fedione dicitur ; fi au- ■> ■ tem a la-
tere & indirede, ut hic jn» quod fo-
lum evenit afcendendo , ^" fine perfe-
dione dicitur.
Obliquus qui eft? C^ui ex obliquis
corporibus figuratur» ut hic ^ U^;
cuiuslibet corporis obliqui ultimus pun*
dus brevis dicitur.
Omnis ligatura cum proprietate pri*
manv fadt brevem ; omnis vero ligatura
fine proprietate primam facit longam.
Om-
(a) BL Cum Jfgura Jimiiif Jiki tmpari 9 aui dttokus m4 trijns ftd ftartikm t vd fuuBt » V9l fa^fm wloris
f^ponitut ftrfeiium.
(b) Mvismi ckab ia folo £/^£m» kabcttnr.
QyjESTlONBS MUSICJE. 305
Omnis oppofiU proprtetas priinam &- dam , perfede imperfeddm , f mperfede
cit remibrevem. perfefiam, imperfede imperfeAum.
Omnis perfedio oltimam 6cit lon- QpOmodocogaofcoDtiir? Perea^qoB
gamr imperfedio vero bKevem. di^a funt fupra.
Omnet vero mediae funt breves^ ni- Qpomodo perfidtur Imperfeaum?
fi cum oppofita proprictate coniungan- Duplex eftimperfeaum,4mmediatum&
tor, uthiciii^ mediatum.
In omni corpore obliquo primns pun- Immediatum • nt longa per brevem»
aus fine tradu loogus dicitur: fi cnm brevis per femibrcvem, & gencnditer
tradu finiftrorfum defcendente , brevis omne totum per t^rtiam. fui pattem , &
eft; fi cnm traao afcendente, femibrevis cuius fignum perfedionis eft pundus ad-
eft. In ligaturis longse quolibet modo <litas dextrorium. imperficiontur, ut in figuris fimpliclbus Mediatum eft« ut ionga per femibre^
eft oftenfum. vem, brevis per minimam;- & generalt*
SequHur deModis. ter omne totom per tertiam terUae fuse
Qjiid eft modus? Ordinatio figurarum partis partem; cutus fignom pferfedionis
varias affediones animi in cantibns dfr* cft pundus additns furfum. £t fie per
mooftrans. angolos vel latera notulae proportionaU-
Modi cantandi qnot funt? Flores. ter procedendo. Qporum pn^mus. fi alicui figurae fui ter- De PukUo.
tia pars poftponatur; fecundus e con- panaus quot fignificaCi habet? Pluta,
trario. Tertius, fi alicui figurae fui fe- Qj,»? Stgnat perfeaionem, temporis fi-
cunda pars, vcl tertia. vcl ipfa fibimet gnationem, pcrfcaionis feparationem,
prasponatur. aoartui eft c contrario. modi divifionem quandoque, fecundum
Qpintus omnes mixtim & varie apprc Hngonem. Punaus fecnndus, qui addi-
hcndit tur voci, vel divifio modi, tria fiidt, nt
Qjiot modis imperficitur perfeaum? praepofitio addita cauIaU: aut comple^
Quot modis contingit ipfum mediatevd aut mutat, aut minuit. immediate diviltone ternaria fepararl ^^ ^ jj, ^ cantus in generalil
Cur dicitur immediote rjtoptar |»r. ^„^^„3^ Q^bus? Eft enim anta» ^
tes propinquas. Etmediate? propter goiari» & irregularis. remotas. q^^^ ^^ regularis? Qpando cantuB
Qp» funt partes proptnquae? auarura g^ ^^ ^^ ^^ ^,.j„ perfcaum.
tres mtcgre reddunt totum. ^^^ de imperfcao cootra imperfisaom,
Qii« funt remotae? Qparum plnrcs tri- pcrfeaionesquc fimul incipiont & termi-
bns ad totnm integrum requimntur. ~ Bantnr.
Totnm integrom qnot modis nomina- irregularis per oppofitnm appellatur.
tnr? Quatoor. Qpibns? perfi^e perfe- (^jialitcr'? Qpando fit cantus deperfeao
SciuPTO&Ef VET. 01 Mosfci^ P. ilL . 0.9 COQ-
^0$ lOANNIS OB MURIS
contra !diperfedum , ant e contrario, eft tertia fpecies , & contloet daos ple- perfedioque unius in medio vel in fine ■ nos tonos: Diapente eft quarta fpeciet &
alterius eft incepta , ut Ttoma tibi obfe- continet tres tonos cum femitonio. Qpin-
qttia , & R quae funt fimilia. ta fpecies eft, quae continet iinam tonum
Explicit lobattftes de Muris, integrum & perfedum cnm diapente. Sex-
Vofiea Blafiams ita pergit. Longa im- ta fpecies eft diapafon, & continct odo
perficitur per brevcm, brevis pcr femi- voces, ita quod triifa bis intcrponatur,
brcvem, femibrevis per minimam, mini- & fit /) /« re, ttii la re mi» videlicet de
ma non poteft imperfid. Tempus potcft Gamma itf, in G fol re ut» vel A re in
dividi, per quotlibet partes aequales longa ^ ^ ^' ''*•
imperficitur. Sciendum cft etiam , quod (») Iftarum praBdiaarom fpccierttm qaae-
inveniuntur femibreves unitjc, aliquando <*»" faciunt confooantiam perfeaam,
breves five longas fequentes vel praeceden- <la«dam imperfedam. Perfedam unifo-
tes, tamen eas non augedt nec minuunt. nus, diapente & diapafon fiiciunt confo-
De talibus dicendum eft, qaod ponuntur, naotiam perfcaam : & aliae fpecies, vide-
ut per eas menfura vel tempora compo- I'cet femiditonus & ditonus, tonus cum
nantur taUum, quamvis ante breves & diapente faciunt confonantiam imperfo-
longas pra^ponuntur vel poftponuntur, dara , quia tendunt afcenderc vel defcen-
oportet neceffario quod ad invicem te- ^ere in fpeciebus pnBdidis perfedis, fci-
ducantur, & tot femibreves ponantur, licet femiditonus in unifoao, ditonas in
quod tamen alius numerus per ipfum ha^ diapente, tonus cum diapente in diapa-
|jQ2tQf, fon, afcendendo vel defcendendo feria-
De Difcatau & Cottfottatttiis. tim. Et quod Ordinavi de femiditono, di-
Sex funt fpedes difcantus , per quas tono & diapente fupra unifonnm, fic fu-
Omnis difcantus planus ac melodiofus po- P» diapafott intendatis.
teft fieri. Prima fpedes eft unifonus, & tenet unam lineam vel unum fpatium, ex-
Sciendum eft etiam, qnod difcantus debet haberc principium & finem per
Cepta b.fa ^ mi, in qua funt duae diver- confonantiam perfedam. Debemus etiam
fae voces in eadem linea i vet in eodem binas confonantias perfeAas feriatim con*
fpatio, non tamen unifonum facientes. iundasafcendendo veldefcendendo» pro^
Semiditonus eft fecunda fpedes » & ab u- ut podTumas, evitaret Sdcadum eft nota»
00 tono cum femitonio conftat Ditonu^ biliter, quod non poITumus diias notas
Po-
(a) Ih Bla/unio in margtne i^ffriore bmc nifommHtr ;
$opradite Tcro fex fpeci^s tamen dicuntar fiinplicc»,
eo qnod iii diapafon inclqfivc fatit codiprchenfae : ^nia
dmnii cohfonantia fimpltx iii diapafon comploftifor,
k qnidqnid cxterias eft» reiterando potefl dicL Non
fuit neceiTe in hoc opere poncre t^lures fpeciel , qnam
di^s y detjma enim reptitatnr quafi tertia , qm'a eft
eompofita cx odaira, fcn doplt 9t tertia; doodccima.
Id eft» di^pafon cum diapente, repntilnr qnintil dr-
Cima tertia quafi (lexfa ; & doplcx dtipla fi^ o£bva aot
bit diapafon^ qiiae tdcni funt» quafi fimplcx diapafbn
rcn dupla 9 ij^ Go de Hliis. Kt quidqoid eft fopcHon
didiim de fpccicbttf difcantns fimplictbns ^ tnteliigitar
ipfo iiiodo pcr fc ft fimDitcr poft eas iuBpiicct con*
fonantias componcndd.
t)E DISCANTIJ. 307
ponere ia rota, Tel in aiia linea 1 vel in ipfi concordabiles 10 exteriori parte na^
iino fpatio » &. eodem modo duas oAa- nust utpote quintas & odtavast & fic de
vas : item duas fextas eodem modo , fi aliis fpeciebus» fecundum quod bene lid-
odava fequitur ultimam. Item fciendum tum eft.
eft» quod fexta nulio modo poteft poni . Item fciendum eft, quod quando ve-
in difcantu fimplici» nifi quod odavafe- limus cantare per &lfam muficam» opor-^
quatur immediate* Item fciendum eft, tet, quod difcantando accipiamus iftam
quod nos poiTumus afcendere per unam vocem ^utinD. lafol re^&remEkfni
tertiam^ velper duas, vel per tres, ficut re, & nti in F.fa ut^ Sc fa in G.fol re
placet, cum tenore. £t etiampoflTumusIi- ut^ Scfol in a. la mi re^ & la in b. fa.
centialiter ponere duas tertias in rota , & 1) tni. Unde bene ppirumus per totam
in una linea , vel in uno fpatio. Item manum difcantare per falfam muficam,
pofiumus- ponere duas quintas cum una dum tenor non fit concordabilis verae
tertia in rota » & duas odavas fimili mo- muficae. Sed quando per veram difcan«