corfu cantetur ufque in finem; a tdrtio ant, ita ut parti cailibet mpdo fuo prae-
uno yel pluribus idem cantus ih diapa- didum. Organica» ut didum eft» aborga»
fon continue incipiatur^ & in prima yo- no yocali nomen accepit, eo quod diyer-
ce curfus eiusdem cantus legitime finia- fa organa diyerfimode refonent, quem-
tur : & hic modus triphonise ficut ba- admodum & finguli homines fingulas
filicae triphonia incipiaton Orgaoica tri- habent formas diyerfas, Organica nihil
pbonia eft melodia yd modus canendi aliud eft, quanl difpar concordia cantus
a tribus yel pluribus, modis tribus dj- diyerfimode fibi occurentis; dum enim
yifis ita , ut unus yel plures bafim te- in tali fpede cantus pars una multum
neant in grayibus notis paufarum; ab afcendit, reliqua yero multum defcendit,
alio uno yel pluribus cantus diftertius &econtrario, & pauGit pariter, ut di-
organicus indpiatur in diapente, yel ftum eft, yel in eadem claye, yel in
forte in diatefiaron; & a tertio uno yel diapente, yel in diapafon. Si autem eos
piuribus cantus incipiatur organtcosr di- alibi paofare cootigtrit^ qood raro yide-
formis in dtapafon, & pars tertia fecoo- tor, non debet yocem dio tenere, fed
ds organicae obyiando com ea ; & com reptiohnfilire a paoik. Sa^ tamen con-
prima otator aliqua pauf^done concor- tingit in orgaoica, qood pars iofenor
di yel in diapente, yel in diapafon, po- paofaos hab^ noCas, & foperior mokas :
teft etiam efle, ot organica & liiflimflis tonc yero paocae tradim font, moltae oi-
tripld: nota fimul ab his tribus partibus nendae yelodter, donec tandem in fiac
decantetur : & hic modus bene didtur codcurratur yel in eodem, nt didom eft»
organica triphonia. yel in diapeotet yel in d^teflaron.
Metrum de Eodem.
Eft cantos fimplext qoi per ^raedida notator.
Nec dofdid, triplid, nec qoadroplici fociaton
Si modos eft unot, fimplex de yoce yocator»
Qpi propter plores cantantes non yariatoi::
Eftqoe qpia doplez, noo qood doo (int hoc more bmentet.
Imo doplex modna eft, qoem feri»&t arte froentes.
Pars
SUMMA MUSICiB. Z^I
Pars tenet ana notam, pars altera conciait apte»
Et placet hoc auri multa dtilcedine captae:
Vel canit utraque pars difcors concorsque fodali
Organicum genus iioc dicas modulamine tali,
Inde triplex cantus triplici modulamine crefctt»
Non quia tres cantant numero maiore tumefcit,
Vel pars prima notam retioet, binaeqae fequentes
Convenrunt varie, fed prims convenientes.
Vel canit organice prior, & cantum triplicando,
Non dilfert» mfi per claves, cantumque gravanda
Eft pro quadruplici cantus modulamine quartus»
Nec prasmilforum quisquam fit ia ordine tantus.
Attamen in triplici magis eft cautela cahoris,
Dum caoit organice pars quaeque» magisque labcrii«
Pars prior in gravibus canit, altera cum diapeote,
Tertiat quarta duplex diapafon addit neque leote.
Tertia refpondet primae, fed quarta fequenti,
Talia oon cantet, nifi cantans metite libeotL
Et paufent pariter, pariter finire ootatl
Et nos hunc librum fumus hic finire parati
Capitulvm XXV. men una eft , in nnltate fidd catltolicae
IfitegumeHtum nmfica. radicata. Unde Salomon inCanticis: U^
Tefte philofopTio, fimile congaudet f '^. col^ba mea. form^^^^ mea &c.
fuo fimili. & ^ernatur contrarium. & enim figaratr.e de fando S^^^^^^
Cum itaque de muficaxliaum fit, a qui- ?"^*^!5^ f''''^^ ''''^.'^'' fmt locutus.
bus, & qualiter fit inventa, quid fit, In mufica bmarii^ reperitut, tn quantum
& qua^ fit eius proprietas, & qais finis; ^'"^fr »" nrundanam & ^iumamun; fic
non videturioconvciiiens. qaod pnedi- ?* * ^° ecclefia binarrus efle probatar.
ftis adiungatur, fi aliud eft in rebSs ex* ^° qiiantum pofiidtft habens duo tefta^
emplum , cui fimiHs videatur. Mufica ?^"*^ • ^"^ ^^S^' * confiderat comparan-
etenim. ut tropologice loquamur, eo- do. per qu» operatur & comungit eo^^^^
clefiar fimilis eiTe videtat, quod patet per P^™2 ^'' ^^'"^T angularem. quiChri.
ca, quod utrobique in eisdem fpeciebos 5?! eft. innoendo. Item alms binariui
nnmeri radicantur mafica, in quantum dividitar in na»
toralem & inftramentaleb;; ficut & in
Mufica fdentia eft ana; quAnXfis in ecdefiareperirari&aHosbiaarhis.inquaB»
diverfis partibus fit fundata; ficut&cum tnm vita contem|)Iativa utitut & a^va:
ecdefiae malta lint membra, ecdefia ta- naturalis contemphtivae fimilatnr, &4n-
ScmiFTOiiu vsT^ os. MusicA. F. IIL H ii ^^
lOANNIS DE MURIS
ftramentalis z&ivx. MaOca etiafn con«
templativae a(Bmilatur,qaoniam qui traxit
in habitum» ut corde & absque libriS:
eam valeat exercere: ficut & adlivas affi-
milatur muGca, quoniam iine inftrumed-
tis exterioribus , ut libris » cantor exer*
cere non poteft. De hoc tamen dicitur,
quod optimam partem elegit fibi , qu»
non aufertur ab ea : fic nec ufus muficae
ab eo , qui habitudinalker fervat eam. £t
ficut vita Marthae, qua^ adivam fignat, pe-
riculofior eft quam Martae , quia maiori
periculo fubiacere videtur , fic & illi, qui
cantum nefciunt absque libris » velociori
fubiacent detrimento in eo « quod Itbris
vel non pra^fentibus vel in promtis ob-
mutefcere videantur , & quafi nihii fcire
de cantu. Sed quia non cuivis hominum^
contingitadireCorinthumj confulo» ut
qui . Maria non potefl: efle in cantu( , faU
tem & aflfedam ipGus Marthae fibi fiudeat
obtinere. Item binartus adhuc reperitnr
in «lufica , fecundum quod in ea cantus
vel authentus vel plagalis; ficut & huic
fimilis in ecclefia eftbinanus, amorfcili-
cet Dei» qui fimiUs eft authento» & pro-
ximi, qui fimilis eft plagali: quoniam a-
mor & cantus authentus afpiciunt ea,
qua^ fucfum eife videaiitur; ^mor vero
proximi & cantus plagalis in inferioribus
affignantur.
Amplius ternarius invenitur inmufrca;
dividitur enim cantus in gravem, acutum
& fuperacutum : ficut & in ecclefia re-
peritur ternaria c^ordis contritio» quas gra-
vibus» oris confeffio, quas acutis, & ope-
ris (atisfadlio , quae peracutis comparatur,
quia ficut haec tria , fic & ifta fecundum
gradas comparationem fe habent. Item
eft alius ternarius io mnflca , fecondum
quod mufica inftrucnentalis vel confifttt
in vaialibus, irel in foraminalibas inftra*
mentis, vel in chordalibus. Sicut eft & iii
ecclefia alter teroarios, fcilicet fides, fpes
& charitas, in quibus debite concordao*
ttbus ecclefia folemni^at, & per modum
citharizantis feftive betatur. Item & ia
mufica eft tertium ternarium reperire»
prout principium, finis & medium con-
iiderantur in llla : ficut contingit in ec-
clefia iiivenire ternarium, in quo Patev
ut primus , Filius ut fecundus , Spiritm
fitndus ut tertius efiTe credttur & probi-
tur, quoruni nullus Itbsque alio vel eft»
vel erit, vel fiiit ; & ficut ifta tria cantum
nnum conftituunt, fic & bi tres unam
(bbftantiam Dei folins.
Amplius in mufica eft quatetnarius, in
quantum toni dividuntur In protum, dea«
terum, tritum & tetrardum. Sic & in ec-
clefia quaternarius eft numerus virtutum»
fcilicet prudentia, temperantia, fortitodo
& iuftitia , in quarum fignificatipne in ta-
bernaculo extra ornando fecit Moyfes ve-
la & f^ga quatuor colorum, quae funt pur-
pura, byflus, hyacinthus & coccus. Item
in mufica ut plurimum folet fieri , quod
in fuperiori parte didaminis cantus qua-»
tuor lines protrahantur, fine quibus nor
tae cantorem certificare non poflfunt : fic
& in ecclefia quaternarius prascipuorum
eft Evangeliorum , per quas operationes
fidelium ad beatitudinem diriguntun
Item in mufica funt leptem claves fi-
nales; ficut & in ecclefia funt feptem
horas officiatae. Amplius in mufica funt
feptem litterae initiales omnium artico-
lo-
SUMMA MVSICJB.
lonmi 9 Icilicct A. B. C* D. £• F. G.
Sic&iD ecclefla reptem Tant Sacramenta,
qos nominantDr lioc modo vel ab effe-
fia • vel qufa facranc eccleflam « vel rei (a-
crse funt figna; res enim una corporeo
fenfu percipituri &res aiia Ikta fub ipia
inteliigitur ; baec funt Coipw Domtni,
baptifmus , confirmatio» inundio , ordo»
cooiugium & confeffio. Item alter eft in
muQca feptenarius» in quantum in feptem
articulis cantus acutus fundatur. Sic in
ecclefia feptem dona Spiritus fandt fepte-
nario continentur ; eft enim Spiritus ti-
moris , pietatis , fcientiae » fortttudinis,
confilii , intelledlus & iapienttfle.
Amplius iu mufica odonarius reperitur
in tonis,qui fundatur fuper quaternarium
tonorum prsdidum : ficut & i n ecclefia
odlo funt beatitudines » qus radicantur
in quatuor virtutibus paulb ante didis ;
diligenter enim confideranti manifeftum
eft»quod unaquseque beatttudinum a Dp-
mino prsedicatarum ad aliquam quatuor
didarum virtutum poteft reduci.
Amplius ia mufica diftinguuntur in-
tervalla novem fonorum , de quibus com*
petenter diftum eft fupra & qui fint» &
quallter ^b invicem diftinguuntur: ficut
& ab ecclefia novem ordines angdorum
confiderantur » & qualiter ab invicem
funt diftindi, qui funt angeli, archan-
geli, throni, dominationes , principatus,
poteftates, virtutes ccelorum, Cherubim
& Serapbim. Item in mufica ^ novem
funt fpatia, ficut &'in ecclefia quantum
ad id , quod frequefitius & generalios
invenjtur,novem funt lediones , novem
refponforia, & novem piaimi: quod
(requentius invenitur, dixi, proptercpn^
fuetudines monacborum, qui priftinam
confuetudinem in maiorem convertunt
Amplius in mufica decem lineae pol^
funt vMeri: ficut & in ecdefia decalogus»
id eft, decem legis prasceptorum cour
tinentia reperitur, quae propter imperi-»
tiam minus provedorum bic fcripta funt
& leguntun- peritis enim ledoribus mul-
ta partter ioutilia, imo fuperflua efle vi-
dentur, quae utilia funt minus provedis.
Non habebis i^os alienos coram me,
id eft , ote folum habebis Deum : non
aflTumas nomen Dei tui in vanum, id
eft, nec facile nec fiiperflue iurabis:
memento, ut diem fabbathi fandifices»
id eft, eum pro fando habeas, nec opus
fervile in eo facias. Honora patrem tu-
um & matrem tuatn, fcilicet reverentiam
els & minifteria attribuendOr Non oc-
cidas , fupple tuo arbitrio vel mann vei
confilio vel confenfu, fententia enim ib-
dicis^hoc poteft. Non mcechaberis, iJ
eft, nullam mulierem carnaliter vel a&
fedionaliter cegnofces don legitimam.
Non furtum fecies, fupple voluntate vel
opere aliena latenter & tndebtte fubtra-
has. Non feres falfum teftimonium con-
tra proximum; unde non licet fiicere
quandoque. Non concupifces uxorem
proximi tuij fi non licet concupifcere,
non licet habere. Non fervum , non an-
cillam , non bovem , non afinum vel
quidquid tilius eft, mobile vel immobi-
le, fcilicet affedes.
Amplius in mufica funt articuli novem-
decim, oSto ib gravibus, feptem in a*
H h 2 cutis.
cutb» 8t qaatuor in peracutis; ficnt in
ecclefia funt gradus quidam inferiorcs,
quidam fuperibret, qaidani vero me^
dii praedidorum» in quibus ab ortho-
doxi» Deo iugiter miniftratur^ Primus
gradus eft fidelium & in caritate manea-«
tiam laicorum : fecandus gradus «ft iti-
nerantium « peregrinorum &c. tertius eft
ordo fratrum cum giadio : quartus tem^
plariorum: quintus hofpitalartorum: fex*
tus ordinis S. Trinitatis: feptimus do«
mus Teutonicorum : odtavus ordinis Ie«
proforum; & hi oSto arttculi in gravi-
bus comparabiles eflfe videntun Item
funt feptem ordinea in ecclefia feptem
articulis confimiles in acutis: primus eft
ordo fecularium clericorum ; fecundus S.
Auguftini; tertius S« Benedidi; quartos
S. Bernardi; quintus Prsedicatorum; fex*
tus ordo S. GuiUielmi; feptimus S. Fran«p
jCifci: hi iam didi acutis merito compa^
rantur » quia funt gravibus altiores. Item
grados funt comparabiles in ecclefia qua«
tuor peracutis articulis: primus eft bar-
barorum, fecundus anachoretarumf ter^
tius eremitarum, quartus chriftianorum
a paganis vel haereticis captivatorum; hi
habent fimilitudinem cum peracutis, quia
fuperexcellunt praediAos in tribulatione
$c in aufteritate poenarum. Claves in
mufica fuot figna fpecialiqm fnorum ar<f
Ioanni9 Db Muris
ticulorum: fic & In ecdefia fuot habi*
tus didorum ordinum fpeciales , per quot
ipfi ordi^es praedifti ab invicem difcer-
nuntur,
Item mufica finaliter deledationem ick*
tendit, ficut ecclefia fingulis diet'i8 ad
deledtationem , qus? in (bla beatitndine
reperitur^ anhelat & dicit: Adveniat reg^
Uum tuum; de qua deledatione Panlus
adiecit: Opto diffdvi &effe cum Cbrifto.
In mufica eft clavis media difcreta can-
tum plagalem dividens ab authento; (i-
cut & in eccleiia Chriftus mediator di-
videashoedos ab agnis» malos a bonis.
Eft etiam confideratione dignum io mu(i-
ca I quid principium vel medium operetor
in cantUs tropus cantum denominat » & in
toni fui proprietate confervat: ficut Sc
\n ecclefia, quomodocumque fe habeat
principium vel medium vits humaose ul*
tima intentio vituperat vel commendat»
& boniini ftatum bonum vel malum con-
firmat. Item mufica naturali fua virtute
praefervat ab segritudine imminentej cu-
rat pr^efentem , daemonia terrens in ftigam
convertit: & haec omnia in ecclefia ma«
nifefte poflfunt videri. Cum igitor mu«
fica in talibus, in tot & in tantis habeat
fimilitudinem cum ecclefia, niliil mirum»
fi ufus muficae & folemnis eius memora^
tio in ecclefia obfervetur,
Metrum de Eodent,
Ecclefiam fignat, fimilisque videbitur ipfi
Mufica, qus deceant hanc iiiant plurima fcripfif
Fartibus in multis eft, ars tamen una fciatur;
Una columba mla Salomon 9it> ifta probatur.
Mundus, homo duplipem fpeciem dant infuper arth
Teftamentsi duo reliquae potes addere partii
Alter
SUMMA MUSICiE» 245
Aker ia hac arte binarius etTe videtar»
Quo natoralist taftrumeatalis habetur:
Contemplativani docet ecdefis fore vitam»
Atque per adtivam pariter videas redimitam.
Tertius hinc binarius eft» fit namque plagah's
Caatus & autheatus , dom forfitaa eft fpecialis.
Sic & ia ecclefia dupiicem folfiunus amorem^
Vultque Deus primum, fed proximus ulteriorem*
Hinc trinarius eft utrobique repertus, acutus
Namque gravem fequiturt quem confequitur peracutus:
Eft & in ecclefia cordis contritio primum
Ob peccafle dolens» venit hinc opus, exit ad imum.
Haec tria dant arti, vas» chorda* forameut honorem:
Sed tria funt fpes atque fides , fi iungis amorem.
Sicut habet primiim, medium, finem quoque pfalmus;
Sic tres funt Genitor, Natus, quoque Spiritus almus.
Protus habet fodos, cum quartus fic fociorum:
Ecclefise libri tot funt Evangeliorunt
Quatuor ut daves proprias cognofcimus horum :
Tot quoque virtutes hominum cognofce bonorum.
Sit prudens, iuftust fit fortis» fit moderatust
Qpi per virtutes defiderat elfe beatus.