^ ■li^^ii -a^^
Nam tunc duas fequentes non cauda-
tm ita fe habebunt , quod immediate
adioodaB caodatis duas de duodecim,
quod eft ona de partibus fenaride divifi-
onia» continebit finem habentem odlo,
eo qood fihis doarom natoraliom, de
coios ratione eft» poife doas de tribos
par-
i€o
MAltGHETI DB PADUA
pMftib^ temporii iodafiTe, & ^uataor
de fez, & odo de daodecim oontioere.
Si autem eaadeotor doae ex pvte poftea,
daabos aatem iUis reanneotibas non
caudatis, ot hic:
tunc daae caudatae non accipienC ab im-
mediate praecedente, eo quod finis. Nam
tunc de ratione finis don eflet perfedio
plenariat quod femper eft de ratione
eius, fcilicet quod omnis perfedio cop*
fiftat in fine» tn qoo nltima proportio-
nis ratid & complementum plenarie in-
venttur, ut fuperius eft oftenfum. Ac-
dpient ergo a prima: fed hoc eft im-
poifibile: nam quod dividit aliquid ab
aliquo vel componit cum eo, oportet
neceil&rio elTe adiundum ei: fed tales
duae cum prima non eifent adiunda^;
non poiTeilt ergo aliquid componere vel
dividerecum ea oaturaiiter, nifi perfup-
pleinentum artis : & tunc caudetur prt-
tna in deorfum, & habebic odo partes, &
prima duas, & caudatas in furfum duas.
Sed diceres: noo oportet, quod pri-
ma caudetur, eo quod finis: dicimus,
quod immo. Nam duas caudatos in fur-
fum oportet , quod per . regufam fu*
perius datam faciant proportioneoi cum
ea, accipiendo, quae faabent perfedio-
nem eius; & ficut a fine, qui habet
odo pirteSf accipient duas. Oportet
crgo, qood confideratio mufici fuppie*
at per artem in ipfa nota finali, quod
duas caudatas in furfum ab ea accepe-
runt duas partes temporis, & fic mufi-
cos per artem ad proportionem inveniea*
dam, fionobftaote quod ipfiifitfinis, oe-
ceflQirio caodat tpfam. Qpod nacareliber
eft fervandum in omnibus figuris, fi eft
neoefiTe, in ipfii nota finali. non bbiUQ-
te, qbod ipfii fit finift Et hoc in fo-
perioribos immediate figoris eft fervw-
dum» fciiicet quod.finjs natoi^liom leo»-
per odo partes de doodedm cootinet
reliqua dicente duas, & hoc via nata*
rae , ot hi&i
Partes vero poteft ipfa dtcere folum do* as , reliqua dicente odo, ut hic :
vel hic :
Sed numquid poflfunt interponi doae cau-
datas in furfum cum duabus naturalibui,
Qt hic:
vel quocumquc modo aliter tnterpdfitaB
fint? Dicimus, quod non: quia tales
cum reitquis non facerent proportio-
nem, nam talis caudaca habet unam dc
duodeoim partibus^ quam oporteret
com-
POMERIUM MySIGJB MENSURATJE.
t^I
componete cum iiatiiniU fequehte vel
{mecedente ipfam » ft fic talis adtanda
proportionem non fiiceret Nam nQlla
nota poteft reperiri rattonabiliter » qiKe
cootineat nifi perfedionem . uoam de
partibns ternarii fenarii yel daodenBrii,
irel ipfa nnita cum jalia duodenarta per-
fidetur, qu« tunc habet de doodecim
pairtibus tresr ut fuperiue didom eSt
Sed talis adiunda nataralibtts fiKnet pro^
portioneos triom & uoinst. quod eflfet
quatuor. Reliqua: vero caudata habebic
nnam partem» teropore natnrali rema«
nente aut in^tribus,^ fiq non menf»»
labunt totum tempns* aut in feptemt
quod eft iaipo$bile efie de natura ali*
oiiuf notae» uc iofca pacebit
Sed diceres ; numquid hoc poflum fiif»
cere via artis? Dicimus» quod non, quia
ars cootradiceret oaturae»,imtno imicatur
ipfam in quantnm poteft : fed hoc efiet
contradtcere natoraei^ ut dlJSum eft; ergo
non poteft hoc effici per artem.
QpinCa quaeritur , nnmquid iribns
non caodatis poflSnt addi duas in furfum
caudatar; & proportio in eis fecundum
<Ii?ifionem duodenariam feemporis repe* riri» ot hic?
Dicimos» qpod fic: nam tonc duas
in furfum caudatae duas partes temporia
habebunt, magls propioqua eis cumdush
bos partibus aTiis, cseteris in fuis natura«
libus exiftratibust fcilicet contioentibua
fingulariter qnatuor • & fic ex eis con»
forget dfebltf propprtio menfurandL.
Sed numqoid hoc» fcilicet quod txt»
caudcdtur itt furfum duabus remanen»
tibus non caudatis ? ut hic :
Dicfmus, quod fic: nam magis pro*
pinquar. tribus caudatii in furfum trea
partes temporis doodecim nec^ario
continebit, at cum ea fiiciat proportio*
nem. Reliqua vero oon caudata fiire fic
finis, fi?e non» ifex de doodecim artifi»
cialiter continebit» quia neceflario cao»
datur in deorfum , nt hic patet :
Cuius ratio eft', quia nulla nota. quse pofl
fit plus qoam quatuof partes de duodecim
naturaliter continere « nifi finis • quas
contineC odo ; & qota nolh naCuraliter
continet uttra quatuor, igiturfiplus quam
quatuor, & minos qnam odo debeat ne^^
cefl^rio contin«re» quaecumque illa fic,
fire in principio, five in fine, fiyeinme»
Scuf TORis yftT. t>B IMLusiCA. F* nt
dio candetur in deorfum» ut praedicitun
Sed numqoid de quinque poirunt caudari,
quatuor in furfum» uthic:
Didmnsi quodfiCf fi nltima candata fit finis ^ co quod naCuraliCer odlo conti-
iSz
Marcheti D£ Padua
nebit » quia fiois » & reliquas quatuor qua-
tuor partes contiDcbuot. $i autem non
caudata oon eflfet finis, quia folum qua«
tuor de partibus temporis cootineret » &
reltquae quatuor partes deficerent a per-.
fedione, fecundum viam artis fieri potefl:,
fcilicet ut nota noQ caudata, quae non eft
finis, caudetur in deorfum, & fiat odo
partium in menfura, nthic:
Et boc intellige , quod caudeturinde-
orfum illa , quse eft in priocipio : nam a«
liqua mediarum nec vla artis, nec via
naturs caudari poteft in deorfum, quia
propter prxcedentem vel fequentem ip-
(am amitteret de natura fua in proportio-
ne ad minos unam partem temporis,
quod non poflumus fupplere nec etiam
via artis.
Unde ad evidentiam praecedentium &
fequentium eft notandiim , quod pd: ar-
tem non poteft fieri , quod aliqua nota
plus contineret de partibus temporis,
quam fiiciat ipfe finis : quia tunc ars ez-
cederet naturam, quod eft impolfibile,
immo imitatur ipfam in quantum poteft,
ut didum efi:. Nec etiam poteft facere
ars • quod aliqua nota contineat de par-
tibus temporis plures vel pauciores, quam
cadant in faciendo perfedionem prppor-
tionis • & cum ipfis adiundis ei» quia fo-
lum ars habet inveoire modps &cien4i
proportiooem menfurare, adhoc enim
eft ars inftituta. Et quia in pjrs&nti tra-
Oatu de iftis lemibrevibus procedimus per
perfediorem divifionem , quae incipit a
tribus procedendo ad (ex, demam ad
duodecim partes temporis menfurandas :
ex quo fequitor , ut eft condufum, quod
omnis nota nullo modo caudata quatuor
vel odo , fi fit fiois , quoad divifionem
ternariam , duas vei quatuor, fi fit fiois»
quoad divifionem fenariam, nec plures
nec pauciores poteft continere de duo-
decim partibus temporis inclufive. Inde
eft, quod nuila adiunda cum caodis ia
furfum poteft fieri nec perart^m nec per
naturam , nec quinque nec fex ultra o-
&o departibustemporis continere, quia
tales numeri primo & priocipaiiter noa
cadunt nec in ternaria nec in blnaria di-
vifione , nec direde nec indirede , fed
funt compofiti ex pari & impari folur
indirede & mixte cadentes in divifioni
bus ; & hoc quoad quinque & ad fex,
ad deceni & ad undecim dicimus: no-
vem vero etfi cadant in ternariam divifio-
nem , modo quo infra dicetur, nulla ta-
men femibrevis. nec via artis nec via na-
turas poteft dici novem partes temporis
continere , quia taiis nota nec efTet ia
ternaria divifione, quiaexcederetipfam,
nec in bioaria, quia deficeret ab ipik. 0«
portet ergo , quod onints nota non cao-
data adiundla caudatis ihfurfum eflBciator
via artis vel via naturae , duanim vd
trium , vel quatoor , vd o^o partium
temporis : quodfi fieri npd ppteft exce-
dendo vel dimiouendo, talis nota debet
adiungi cum talibus , ratione fuperius
dida
Item eft notandum, quod una fola
femibrevis in furfum caudata femper di ^
b^t adiungi duabus oaturalibus ad minu t
vel tribus, vel quatuorY vel quinque, i r
ooo
POMERIUM MVSICB MENSURAT^.
noD pliiribass quiai tanc excederent quan»
titatem teoipons in oienfura: & tunc
feniper naturaiis ipram prsecedens vel im-
mediate fequens , G ipfam nulla prsce*
datt contjnet tres partes de duodecim,
reliquis fecundum earum quantitatem in
ternaria vel fenaria iiftentibus diviGone.
Dnae vero femibreves in furfum cau-
datas adtungi pofTunt duabus Gmiiiter nar
turalibus ad minust & tribus, 8c qua-
tuor, &quinque» & non pluribus, quia
tunc excederent in menfura qnantitatis
temporis r & tanc femper praecedens di-
das caddas vel f^uens» fi nuiia ipias
praecedat»' duas partes de dupdecim ne-
ceiiario continebitt reliquis fecundum ea-
rum quantitatem in ternaria feu fenaria
divifione fiftentibus , ut hic patet :
natura totius eft dividi in partes» & il
tllas partes volumus adhuc dividere» a
prima primo debemus inciperet & fecun«
do a fecunda» & ter^o a tertia» & Gc
deincepst & tunc prima par^ de fex di»
cetur . ut hic :
aE±£5
^ '" P Wr
Et poflunt tamen tales duae nots ad di-
viGonem duodenariam pertinentes & in
medio & in fine locari , fed caudare in
furfum eas neceflfario non.oportettUthic:
De tribus vero femibrevibus & quatuor
&qninquet quomodo adiungi poflunt
naturalibus feuartiGcialibus, & quot, po-
teft fine regula ex prdedidis.(intelligi).
Item quaBritur t quid fint feptem femi-
breves fimiliter figuratae ? Dicimus, quod
duae primae ad divifionem duodenariam
pertinebunt^ reliquis in fua natura fiften-
tibus 9 fcilicet in fenaria divifione. Cuius
latio eft: Superius didum eft» quod de
Item quasritur t quid fi fint odo fimiliter
figuratae ? Dicimus , quod quatuor primaB
ad divifionem duodenariam pertinent, cae-
teris in fenaria divifione exiftentibus t &
tunc prima pars prlmo divifa eft , & fe-
cunda fecundo, ut hic:
Xa
Pot
X64 Marcheti
PofluQt etfam ^es quataor & io mciio
& in fiae ponis ipfai in furfom caudan*
do , ut hic :
O^-Jk ♦"<? i
•^#ip«^*»
r^T^fe ^ ^
Jtem qDaeritpr, quid Gnt Dovem? Di-
dmus» quod licetad novenariam. prin^
cipaliter pertineant divifiooem » infra
quam tempus ita dividitur, tameo per-
tinent ad duodenariam.^de qua ad prae..
fens tradatur, ita quod fex primas ad dif-
viQooem. duodepariam pertioeant » reli-
quis in fenaria divifiooe remaneotibiis ;
&tunc prima pars de fex primo divifa
eft, fecunda fecundo , tertia tertio. Sed
lioet novem femibreves in duodenariam
cadant divifionem» ut monflratum eft,
principaiiter tamen cadunt in novenariam,
pt infra patebitt ^ 0i) in ipfa principali*
^er cadunt, volumus quod quando funt
imiformiter figurats . quod femper (in)
Qovenariam proferantur divifionem; &
quando debeot ad duodenariam pertine-
re> voiumus quod femper caiidentur in
furfum iliae^ quae ad ipfam pertinent»
Sc in principio & in fine & in medio,
csteris» qua? ad fenariam pertinent di-
vifionem. ex ipfis novem fua remaneo-
tibus in natura, ut hic:
Item quaBdtur» quid ii fiot decem? Di«
cimus , quod odo primae ad divifiooem
duodeoariam pertioent • duabus io feoa-
ria extftentibus, quia tuoc prima fecunda
tertia & quarta de fex divifii eft» ut hic:
I I I "i ■II I < I ■
^ ^ ♦ ^ ♦ ^ yr
Pofluor tamen tales duae ad diviCo-
netn fenariam pertioentes & a principio
& iti fine figorari caodas in furfum
teri$ adiuogefido , ut bic :
ba:^2i2::^^SSi
•^ j ^mm
Item quaeritur, quid fi fint undecim?
Dicimus, quod decem primas ad dnOf-
denariam divifionem perdnent» oltima
in fenaria exiftente* & tunc prioui pars
de feXf fecuoda tertia quarta its quioto
divtfa eft» ut hic patet:
= ^ • ^ ♦ * » »\«<** « y ii^
Ps.
LaJ
FOMERIUM MUSlCiB MENSURATJE.
l Quom^ fupradiS^ femibrroes prafriis
mminibus nomia^tur.
Sed nanc videndQin eftt quamodo
Poteft tamen fola illa. qo» ad fenariaoi l^"*'Ti« InS?" '^^'''•T" ^
^ « nentes fuis proprus Qomiaibus noini*
pertinet divifionem, in principio & in
medio fituari/ reliquis caudam adtun-
gendo, ut liic patec:
nentun Unde lclendunt. quod femibre- vium quaedam debent dict maiores, quasdam minores, & quaedam minims. Maiores autem debent diftingui. quia quasdam did debent maiores via artls» quaedam via natutas. Via naturae non pofluntdici maiores nifi ilte, quas con- tinent unam de tribus partibus tempo- ris; cuiiis ratio dft» quia illa nota dici Item quaritur. quid fifint duodccim? dcbet^taaior mancre. quac naturaliter dicimus, quod debent uniformiter figu- P^w « tempore continet, quam poflit rari, quia tunc prima pars de fex, fc- «inquam «aturaliter continere: fed tera- cunda tertia quarta & fexto «qualitcr pM dmfum eft primaria principali &
eft divifa, ut faic patet:
Pe
yrr