Caput XXV. SMbrica de praBicafexti tonL
Fi-
SCIENTIA ARTIS MUSICJE.
Figtua lo.
Sez ti ho ra af cen dit in crucem.
Glo ri
pa tri
.& fi li & fpi ri
i tu i fando:
& cut
T"«^ h^
fl krf ■■
e rat in prin ci pi o & nuna & femper., & in fe cu la fe cu-
lo ram amen. Glona. Se cn lo rum a meo.
Modus intonandi pfalmos.
Propte re a De U8 deftru et te in fi nem, e vel let te & e-
migrabit te de ta ber na cu lo fu o, & ra di cem tv am
de ter ra Ti ven ti um.
Caput XXVI.
De praSica feptimi toni,
Figura. ii^
Septem fiint fpi ri tos an te throaam De i.
Gi
Glo-
Hlib Salomonis
♦ wTT J
GIo ri a pa tri« & fi li o & fpi ri tu
-^^ "^^B w^^*
Pvi Pl^
P^H "^
ran do: fi cut e rat in princi pi o & nunc & fem per» & in
fe cu la I. Se cu lo - - rum a men.
11. Se CD lo rum a men. III. Seculorum a men. IV. Seculorum a men.
Pradica de re- '
giminc fecundi — "H
feculorum.
V. Secblorum a men. Amen. A. Vi ri Ga li Tse * l
Regula. Omne/^ctt/brft;» feptimi to- toni incipientem in 6. afcendentem fta« ni finiens in a. regit totum cantum eius- tim per unum pundum vel defcendeh* dem to.ni incipient^em in G. & infra». tem^ & nullum alium de natura fua.
C noh arcendcret direac Gnc medio ali- De regimine qaarti/.c«forKiw.
cuius pundi dc G. m a. .. ° ^ ^ .
De regimine tertii feculorum.
A men. A. Confor ta - - toir eft.
. A 17 1 j Omnis cantus feptimi toni inctpient
A men. A. Et val de ma ne. .^ ^ ^^, .^ ^ ^^^j^^^ ptvfeculorum eius-
Regula. Omne feculorum feptimi to- dem toni finiens in eodem , & nullum ni finiens in b. regit cantum eiusdem alium.
De regimine quinti feculorum.
A men. Pu er iia tus eft no bi$
Modoi
SCI&NTIA ARTIS MUSIC^.
Modus intonaiidi pfalmos.
■■•«ii—i^i»*»^*-^" I I ) ■ ■ — ■ — — J'- — " ■ ■■
Lan d9 te Do mfnum omnes gentes» laudate e'um omneis po pu \u
Regnliu Omnis caotus feptimi toni
incipiens in G. afcendens fine medio in
dL vel incipiens fupra d regitur per/if«
admant eiusdem toni finieotem' in 4.
noUo excepto.
lUod fecuhrum fuperius fciflTom eft»
qoia de nnUo ferviebat. Quartum fecu^
lorum fupplet eios vjces omnino. |tem
cantat ^odKrn rnodo* exdfptd de uno
pundo» & ita bene fintunt in c. Rievera
fecundum feculorum fufiicerec ad omne
regimen feptimi toni. Secuhrum de
Ghria patri nuUtia habet aliuid regi-
meut quam fecundum fe. De onialbus
aliis ad figuram primi habeatur recurfos.
Caput XXVII. SsArica de praBica aSavt twi.
Figura I3.
O dLo- funt be ati - - tu di nes.
I ■ .. ^-1 -. . — — ■ 1,1 ^\ — — M^ ■■-_^ •- _
Glo ri a pa tri & fi li o & fpi ri to i fen.do
fi cut e rat
^ M l^ W ■-« k-^ U Im^ lU tmMk ^ M 1^' na M
»_. a^ a-
l/"^W— 1^'in m Pi ^u w w.Wfc^wwpii^
-H H . M 4^
in prin ci pi o & nonc & femper & in fe co la I. fe co lo rum
a men
II. Se cu lo rum a men. III. Se cu lo rum
-»— Sci::
a men. IV. S? cu lo rum a meo.
De
Eu& Salomonis
De regimioe fecundi feadorum.
Ecce modas inchoradt pralinos fe-
cunduoi odavum tonnm & finem impo--
nendi ad modum ^io^ilfecukrum^ per
quod regttur.
A men. A. O do funt Reguia. omne feculornm odavi toni
Reguia. Omnis cantus odavi toni in- finiens in e. regit totum cantnm eins^
tipiens in G. & infra & etiam fupra» dem toni incipientem in e. & fiipra,
rc^e regitur per fsculorum eiusdem to- nullo ezcepto , & nuUum alium can-
ni finiens in G. tum regere debet
Lau da te e um in cym ba lis be ne fo nan ti bus » iau da te e um
in cymba iis iubiiati pnis> omnis fpi ri tus laudet Dominum.
Scienter tntonantur ukimo toni cum
iilo verfu : Omnis fpiritus laudet Domi*
num^ pro fine operis incepti in cantu.
Verum cum ad honorem creatoris &
falvatoris noftri lefu Chrifti» cui honor,
poteftas & imperium fine fine perma*
Dett & gloriofae virginis beatifiims Ge«-
fiitricis eius, prasfens opufculum fiierit
inceptum» & eorum fufiragio, ut pa*
tet« perfedum» finito libro fic laus &
gloria Chrifto.
SecutaruM fdfliim eft fupertus» quia
ttihil addit tertio feculorum^ fed unum
pundum^ qui non operatur nifi fatuita-
tem ft perverfitatem. Seadorum de Glo^
ria patrl idem eft omnino quoad omne
legimen cum tertio feadorunk
Secundo fectdorum five quarto nulla
eft affignata reguhk nec exemph mul-*
tiplicata) quia omoino diflTooum eft a
natura aliorumy^ciribrfiiif. Item notad-
dum » quod illud feculorum non eft de
odavo tono, nec de aliquo tonorumt
nifi derifione & abufive» & magis fapit
naturam primi toni, quam alteriiss co-
iusque. £t etiamfi fuiflfet alfignatum a
prima impofitione de primo tono, ad-
huc tamquam inutile five impertinens
iudicaretur & fuperflunm, cnm totum
fuum regimen per fecundum feculorum
primi toni regeretur verius» quam per
ipfum. Item fi dimittatur cum odavo
tono, utilius regeretur per tertium Jl?-^
Culorum odavi toni, quam per fecttn^
dum, & omnes illi cantus» qui attri-
buuntur fibi ad regendum. Et otinam
de ifto fecundo fecuJorum five quarto
odavi toni memoria non haboretur^
cum omnia aiia feculomm derideat, &
ieipfum»
Ca.
SCIBKTIA ARTIS MUSIC^.
Caput xxvin.
BtArica • fuaUter cantus debeat Uneari, Sopereft* Bt de caotu cam Haeis di-
(pictatuT. Nam cantus fioe competen-
tibns lineis non poteft bene ordintri«
neqne poni asquis gradibus in libro:
nitur linea de quarto in quartum, vel
de quipto in quintum pundum ? Re-
fpondeo : bene ponitur de quinto in
quintum per pritpam viam , & meliori
via, quam tu opponens intelligas; fed
de quarto in quartum non ponitur, nam
bene poflet errari in medio : & de ter^-
oam menfura excellit fenfum» & ficut tio in tertium non cadit nifi unicus
io omne» quod eft» menfuram ponere punaua in medio» & tdeo errari non
prodeft, (ic fine menfura deperit omne poteft. quod eft: & in illo cantu, ubi non eft
menfora linearum» fed eft ootatum per Q»w in cantu, qui «fcendit quin*
ootarium aliquotieng fore distempera^ 4"^ ^^1 f^^ lioeas* omoes non ponuo-
tom. ooo eft mirum, fi aliquotiens in tur in libro? Refpondeo : omittitor
illis libris quandoque male caotatur. Et fortaffis propter avaritiam pergameoi vel
eft notaodom • quod tota palma noo defidiam ootatoris; vel polfumos dioere»
poteft fe exteodere, nifi ad decem li. & eft melius, quod illud fuppletur per
oeas» & quod fequitur, introducendi quidafoUas & aliqpotiens mufafoUas, &
in arte ifta intcr alia, antequam veniant ^P P« claviom appoCtionem . quod
td cantum tooorum » edoceri debent
Prima linea in gamma r, A. per mt-
diom» B. per Uneam» C per medium»
D. pro Uoea & pro regula fecundi to^
oi» E. pro medio & pro regula quarti
idem eftf S^d boc oqo obftvite » fcili-
cet appofitione ciavium» propter defe-
ftum lioearum a plerisque etiam prove-
S^ cantus & ipfi turbaotor ^ rema-
oent confufi, Iteio notandum» quod
prima linea in gamma» Sc fig de fingu-
tooi» F. pro Imea & pro regula pnm» j^,^ ^^ ^^^^ ^^^ p^^^ot^ ^ ^,di,
toni 9^ pro regula fexti toni» G. pro
medio ft pro regula tertii toni & pro
regola odavf toni ; 0. pro Uoea Sc pro
regola qoioti tooi» b^ pro medio & prp
regola fepdmi tooi» c. prg Uoea» d.
pro medio» f pro lioea» / pro medio»
oentur» hoc 000 procedit de neceffita-
te, fed fecpndum qqaUtatem & tempe-
rantiau) cantus » qui debet popi iii no-
ta & (ecundun) difcretionem notatoris»
qui debet praevidere, qus clavis in qua
jinea eft ^pponenda, Item ootandum»
g. pro linea; 5 pro medip» '1 pro Iwea» ^^^j^ quaotum eft de natora fui. requi
% pro media» l pro linea,& nltimopua. rit pluraUtatem linearum fecundum exi-
ao dc palma, 000 de toto cantu, gcntiam alcenfus fui: verum difcretus
Sed qoare noo pooitur quiUbet poo^ ootator 000 pooit pifi tres vel quatuor
' is io Uoea de fecundo in fecundum? vel quinque. fi viflerit expedire; refi-
Jpoodeo: cederet ad confiifionem & dupm afcenfus cantus per appofitto-
torpatioflem librL Et quare oon po^ oem clavium fupplebit
Item
56 Eli£ S^Lomonis
Item Qotandom, quod davis in hoc fQs hoc fecerit, fllt Qotatar tergiverfk-
cantu appeiiatar littera, in qua pundus tor veritatis, cacens vera, expriaiens fa)-
afcendere vel defcendere debet. Item fa poteft merito noncupari, poaeas pro
tertio modo appellatur clavis littera illat teris davibus muiafoUas. Item ootan»
qus ponitur jn principio linearum» vel dum notabiliter» quod qoi £icit aliqoem
quaii. totum regimen linearum» inter librum notari de novo, efto, quod dc
quas eft poiita» aperit, & declarat, cu* antiqua npta caveat» quod a bono mu«
ius tofii debet eflfe. Item notandum« & fico faoiat prsvideri, quod claves, ut
memoriter teoendnm, & operis per ef- didum eft fuperius, ordinentur» fi non
fedum componendum » quod de omni vnlt » quod tota nota illa contineat &!•
cantu primi toni , nuUo excepto » de- fitatem.
bet poni clavis in F. & Ula clavis po- Caput XXVOL
nitur ibi pro vera clave, & Unea pro « . . ■ . a^^^^w^v w rf^e^o^^^^
vera regula primi toni. Item pro fecun- ^^''? * pr^andis ^ cofifiderandis
do tono debet poni clavis in Uttera D. ^« ~^^ ^*'^^^ *«^«^ ^''''^
qoae aperit» quod linea » quae fequitur» Eft hotandttm , quod feptem funt ge*
regula eft fecundi toni. Item de tertio nera cantuum in ecclefia mUitante tacii-
debet poni in G. Item de quarto debet co de cantibus ordtnatis per leduram^
poni in E. IteiA de quinto in a. Item otpote Gloria in exceljis^ pro&s prae^
de fexto in F. Item de feptimo in b. &tio, SanSus^ Agnus^ Miflfae, epiftolas
Item de odavo in G. Item notandum, & evangelia, & fimUia: & ita funt di-
quod eo ipfo, quod datur certa notida verfii & varia, quod onum genus noo
de regula, cuius cantus vel cuius tooi cadit io aUud, neque debet, nec eius
data eft notitia, in qua littera debet fini- natura permittit. Quod fi fecus fadum
re. Nonne didum eft, quod fecundus fuerit, iUe cantus erroneus &ab indifcrC'»
tonus fiicitregulam & finem, ubi pri- to mufico videtur editus fuiiTe. Item funt
mos finit, & quartus fadt regulam fu- feptem genera cantuum adinftar feptem
am & finem, ubi certius finit» & fic operum mifericordiae five caritatis, vel
de rdiquis ? Ergo de primo ad ulti- iuxta verbum propheticum fepties in dig
mum manifefte conftat, quod de fine laudem dicam tibi^ Deus meus ne perdas
coiusUbet toni certa notitia datur per me. Vel funt odo genera cantuum, qui
notittam regulae cuiuscumque. Item primum genus acceperit pro duobus»
conftat, quod fi huius dodrina in li- quod fieri poteft ad inflar odo tonoruui.
bris & ootis appcmatur, vix aut nqm- Utecce! primom genus invitatoria five
quam atiquis cfifcretus io hac arte ao<- antiphonas; fecundum refponfioria; ter«*
gelica poterit errare: &, qui in prind- tiom officta; (a) quartom refponforni
pio Itnearum aliata clavem» quam regn- eorumdem ; (b) quintom Melstia; fex*
lam» cuius cooi fuerit cantus, qoi oo- tum oflferendae; feptimura commonio-
tatur, pofuerit, nifi neceffitate compuU nes. Item
(t) Id A IntrMtis. (b) Sei Gndiialta..
Scibntia Artis Musica. 57
Item qni bene vdlet ordinare cantoni Cafvt XXSL
fimfB in offido ecdefiaftico fecondom » > . . ^.^. . j. . ^
ordiaatk)Demtonoram.fa^redcbetii>a. ^"^'"'^ denoutta cand^ !\.?f"'^
xioie in Matotiois & Mifla. Item ficu. ^^^* & dequthad^^
ti diauQi eft de diais gcncribus can. ^^^^^ ^ '^^^^^-
tuum, quod unum in oaturam alterins Ad ootitiam adquiretf dam & inftruftio»
non cadet» nec debet permirceri cnm eo- nem fcieutiaB cantandi in quatuor voces»
dcm : ita dico » & magis prohibitorie» & eorum , quae ia praBfenti figura fim
qood de quocumque odo tonorum can* dodrina cootincotur, praeootandom eft,
tos aliqois incboatos fuerit ad edendum» quod quatuor , qui cantate debcbunt» illiua tooi naturam fcrvare debet » oiius - habeant peritiam cantandi artificiaiiter»
czordium fumfit» hoc modo; ut fi in- & quafi ex inftrudione naturae cum cis
choavcric de oatura primi toni, nuilo iteratae» & habeant ioftrumcnta five vo-
nM>do firasgrediatur mctas proprias feu ces concordes. Item notaudum» quod
natiiraiii inchoatam aliquo cafu» & fi habcant vocet conferentes hoc modo»
feceijt» extendtt fe in naturam fecundi quod unus babeat vocem magis grof-
tt0t«m» qoi ipedes clus habetur; & e fam & fonoram» quam alii» vd quafi»
ookverfo de natura fecundi in primum. fecundo fecundus» tertio tertius» quar-
Et quoddk:o de primo io fecuodo» & to quartus» ut fiioe iutelligatur de ifto»
de tertio io quartOi quinto & fexto» ut yaleat altius quam alii caotare. Item
iepttmo & odavo inteiido dixifle. Ali- notandom» quod inter fe habeant no-
ter cantus talis extraneus fr quafi irre- titiam vocum fuarum » & quod alter