← The source library
Medieval music theory · from the Internet Archive

Guido Aretinus — Micrologus / Epistola de ignoto cantu (in Gerbert, Scriptores ecclesiastici de musica, 1784)

Preserved in the archive of the housea source of Guido of Arezzo — 'Ut queant laxis' (solfège hexachord)

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.

Usage guidelines

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.

We also ask that you:

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes.

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web

at |http : //books . qooqle . com/

^" ■ " - ▼ ^ TJ ''_ m -' QO

gaJLrcgcSHBag flonocoi^ogPmgMiiSt^^

l?ig(Mjti.pgxtcpia?apepg^6]p(g.Ji«6d^

ex Mfe. JR-ibl. J-an-Mlafian.n Jtci Xlf. HL

Scriptores

Ecclesiastici

De Musica

SACRA POTISSIMUM.

VARIIS ITALIiE, GALLIiE & GERMANliE

CODICIBUS MANUSCRIPTIS COLLECTI ET NUNC PRIMUM PUBLICA LUCE DONATI

Martino Gerberto

Monasterii Et Congreg. S. Blasii in Silva Nigra Abbate

S. Q. H. I. P.

T O M U S Iil

PERMISSU SUPERIORUM,

TYPIS SAN-BLASIANISMDCCLXXXIV.

Editio iterata ad editionis primae exemplum ab Juiio Meyerhoff

(Ulr. Moser Succ.) Bibiiopola, Qraecii (Styria) MCMV.

O^T^^i/:^^,

Reproductio

in Facsimile

impressa in 125 exemplariis

C Reinecke, Berlini

Sumptibus

Julii Meyerlioff (Ulr. Moser)

aRAECII, MCMV.

Pr^Fatio-

iflb pfeudonymo intcr opcraVen.BEDJE T.I. pag. 372. de munca quadrata (eu menfurata fcriptore, merito antefigna- num muficae noflrx hodiernse, quam figuratam dicimus, Magiflrum Fran- CONEM Parijtenfem ponimus in fironte ulcimi huius Scriptorum veterum de cantu &; muflca voluminis. An hunc vel aiium FranConem Io* Spadarius in defeniione magi- ftri (ui Bartb. Rami Germamm de Colonia nominet , cum eius libri mihi copia non iit, me latet. Eum Gesnerus in biblioth. Anglum facit , Italum vero Bont E M P i . P. /0. Bapt, Martini in fua Storia della mufica T. I. p. 169. Fran- CONEM. noflrum probabiliter fec XL fcripfjffe cenfet. loan. Salisberiensis ccrte , qui vcrgente fec. XII. flotuit , in £uo po/ycrate hih, I. c. 6. in mufica fui temporis notarum articulorumque caefiiras carpit , quales in mufica menfurabiii Feanconis deprehenduntur : qux ramentum quoddam ve- tuftifHmz mufioe rhythmicx dici potefl , fed variegatum admodum : cum vetus illa in divifione fyHabarum longarum & brevium fcite compoiita.fefecontinuerit, re omnibus no<. *-». & vulgari j quippe tefle QuiNTlLlANO htfiitut, lib. IX. 4^ iongam ejje duorum temporum , brevem unius^ etiampue" fciuttt,

X 2 Par-

P R iE F A T I a

Parcior quidem eftFRANCO in crcifcendis muficis tempo- ribus, nec non Marchetus dePadua , cuius praeter Luci- . dariwn mu/ica plante , pomertum quoque mtifiea menjiiratee^ m quo fubindc Franconem noftrum in fcenam producit, cdimus hoc voiumine poft £/iaSKLOMomsJcuntfam artis mufica , ex qua in fronte huius volnminis imaginem exprcfl fimus feu figuram (iantantium quatuor vocibus ( prout ipfe rem p. 59. explicat), annexa tabula magiflri Nicolai de Lu^ duno. In haccernere cfl gcnus notarum caudatarum ulterius^ quam in operc de cantu & muficaT. 11. p. 1 24. notavimus cx lOANNE deMuris^ qui apudBuLiEUM Hifl. acad Parif, T. IV. p. 969. cum lOANNE de Ligneriis , cui ^miliariflimus fuifle perhibetur, inter mathcmaticse fcientiz magiftros do- dliflimos rccenfetur, cuius gcncris quaedam eius opufcuia MfH mc in bibHotheca Csefar. Vindob. vidifle mcminL

Videtur autem laudatus BuLJEUS hunc Ioannem eum- dcm faccrc ac IuLIanum flUe Afm/, qucm poflea i.c. pag. 937. nbtat , mcnfe Decembri an. 1350. eledum cfle Re- drorcfti univcrfitatis. Nos vcro illum confhnter Ioannem didum rcpcrimus in variis cius operibus aut operum digefiis, qux edimus, prseterquam cimjpecu/um mupca^ quod/^^r/- JHs fervatum complctius cins opus grandiusque efle oportet, quodve fe totunl fcre icgifle J. /.Rousseau in Lex, Muf. p. 3 1 g. iadbat : Vais (ait V. mufica) en le courage de lire pres* que entier , pour y cotflater Pinvention que Pon attribue a cet auteur. Fallitnr vcro , dum notas muficx figuratx tunc cir- ca an. i^^o.uitimam augmentationem accepifle dicit,utiam

ob-

P R iE F A T r O.

obfervavifflijs de Ioanne noftro. Hunc ad amunim fequi-
tur Imbertus de Francia in regulis de menfurabili mutica
non ulcra progrediens, quam iam citato loco de Ioannb
de Murif notavi , cuius exfcriptor & compendiator fuit Im-
BERT17S f hic a nobis ideo omiiTus.

Habujt nihilominus muiica iam fecXIV. tot vitia actan- ta, qux Ioannes XXII. in celebri decretali do^a ignorantia acriter perftringit L.III. tit. I. devita ^ honeftateCleric. cap, un. Nec vero promifcue eodem recXIV* in capellis etiam regiis ac Caefarea adhibita fuit. Quod de "Wenceslao rcge B(?-

^«»/>OTTOCARlfilioVOLCMARUSapudOEFELIUM Script,

rer.Boic, T.II. p*539« narrat, eum tres miflas quotidie au- dire confuevifTe , ^'«ax eoram fe folemniter pracepit tonaliter decantariy de cantu chorali intelligi poteft. Plufculum ve- ro eft, quod apudloANNEM Vitoduranum legitur de Hen- RICO VII. imp. illum muficaliter y feu choraliter quotidie fe- cillc coramfe cantari miffam tonaliter cum nota,

Apud van deHhKDT A£l, Conc, Conflant.T.Vl» p. 1160. inter Richardi Ullerstoni theologi Ang/i petitiones quoad reformationem ecclefia militantis articulus Xlf. eft contra pra- rogativam cantorum ^ officialium in curiis dominorum reji- dentium : ubi quidem cantum in ecclefia non reprehendit, cautum vero vult, ne maiora his & meliora in ecciefia non «naittantur aut impediantur , nemp^ pradicatio verbi Dei, jnr^ fcripturte fludium ^ fanBd meditatio ^ dev6taque oratio te ftrepitu, In cuius rei evidentiam^ zdditf illi^ quide-

)( 3 votiores

PRJEFATIO.

votmesfmt^ qffidue, tamen cantm infijlefttes^^ non experien^ tes ut plurimum tantum devotionis in clamore , ejuemadmodum injilentio moderato f prius dicunt horas canonicas Jtne nota* Quod non facerent 9 Ji plus devotionis accrefceret eis regula- riter in cantando, Et infra : pro tanto autem ifia diximus de cantoriduSf quia videmus tamquam oculatajide ^ quod ma^ iores pralati^ ac etiam domini feculares ^ videnturjtbi ^ «- //// fatisfecijfe quoad omnia^ Ji quitihet eorum habeat unum globum cantorum eleilorum^ qui faciant Jhrepitum quoad mun» dum: quibus omnia beneficia, qua poterunt procurare, non fufficiwit*

Edimus pofthxc lo. Kbckii aiiis etiam (criptis celebris vi\ox\2,dpk\Tegernfeen/isO.%.^, in Bavaria Introcbi^orium mu» Jica circa ilU ipfa tempora» medium nempe iec. XV. ad can» tum pianum praecife compoiitum i cui folummodo in M(c. delineatto organi pneumatici pnemiini eft » quam iam in o* pere de cantu & mufica cernere Jicet , ac mirari fimplicita- tem inilrumenti huius fcalxque muficx fiftuiarum non ultra viginti & unius iam longe progreilb feculo XV. quo loan, TiNCTORius in Proportiouali mufices apud P* Martjni L c. p. 169. dicit, fua tempefbte ^cultatem noflrx mufices tam admirabile fufcepifle incrementum » quod. ars nova ejfe videatur, Qualis vero fuerit finiente feculo XV..AoAMi de FuJda oflendit mu/ica inJiitutiOf quam edimus, ac demum Confiitutiones capella pontijicia » in qua quidem muiica fi- gurata locum habet » infbrumenta vero quzvis mufica y ac organa etiam , exulant.

P R iE F A T I O.

Hxc Tero organa, dc quzvis alia inflnimenCa mufica, in. iupcr & ip(a muiica.HguraCa numquam ha6kenus in gntcam admi(& fuere eccieilam, cuius rix^ii rMruor ars (cWiixt pfattendi feu canendi a nobis editur, in quantum nobis per tabulas xoeas ez codice 5atf-B/^/r//0 confervata eft aflammis» quibus an. 1768« tum codex ipfe, tum colledbnea quoque periereeam in rem fatis infignia, ^Oiz in Italia prxfertim, ubi ip(e non femei eorum facris prxfens modefliam & fuavitatem cantus fui admiratus, ea conflanti & uniformi ratione, quaein anti- quifGmis eprum libris liturgicis habetur, vocibus ipfis ad rem pertinentibus expIicatisinMETROPHANls Critopu/i zn»i^^^» epiftola, qux in iucem prodiitan* 1740. Witember^^e ex ati- tographo : cui expofitionem nominum fingulari diflertatio- ne lo. Leremias Crudelius adiecit*

E contrario vero apud nos mufica ^cra profanz accom»
modata femper liaAenus in deterius vergit^ quam iicen-
tiam Graci & Romatii ( apud quos quidem religione duo-
decim tabukrum conflitutum fuerat : Popularem ljetI"

TIAM IN CANTU ET FIDIBUS ET TIBIIS MODERANTO,

EAMQUE CUM DIVUM HONORE lUNGUNTo) etiam extra facra funt averfati in ipfis theatris , ut de hiflrione ClCERO ini'/irtf(fowj' notat: Si poullulum fe moveat extra numerumy aut Jt verfus pronunttatus efl^ Jyilaba unalongior autbrevior^ exfibilatur ^ exploditur. Et libro III. de Oratore num. 98. Quanto molliores ^ delicatiores in cantu Jlexiones , ^ faL ? fjocula , quam certa ^ fevera ,* quibus tamm non mpdo t/ferif Jed, Ji fapius Jiant , multitudo ipfa reclamat, An

vero

P R iE F A T I O.

vero Chriftianos nos minus feveros in templis noftris efle convenit , quam in theatris fuis gentiles ? An non de facris nbflris iilud haud raro dici queat , quod de feriis Anm Perenn/e confecratis Ovidius L. III. Faftor.

lllic ^ cantant , quidquid didicere theatris , Et ia^ant faciles ad fua verba manus ?

Scri-

Scriptores Veteres

De

Cantu &Musica

POTISSIMUM ECCLESIASTICA.

Pars Iil

FRANCONIS MUSICA.

Ars canta» metiriirabilis cdita a Magtftro Prakcokb Parifietin» proia kgitur in totUct bibtiotbectt Atnbrofians Mediolani, a nobis bic in lucem profertur, iterato cum Jtlfc. iHo cottata : tptin tameu id cotifequi. potuerimus» ut correSus in lucem prodiret. Citat Framconbm MARCHETtes de Padua in epiftola dedicatoria ad Robertom re- gem Siciliaet qui patri Carolo II. o». lio^.fucceJJH.

Incipit Ars Cantus Mensurabilis

BDITA A MAOISTRO FrAKCOMB PaRISIBKSI.

um de plana mufica quidam phi* pradice efficaciter elluddaverint , theo>

^ lofophi fufficieoter tradaverint» rice praecipue Boftius . pracHce vero

am quoque nobis tam theorice quam Guido monachus, & ma^ime de tropis >cftiPToau Tit. ob MosicA. P. iU. A B.

2 Franconis Musica

B. Gfegorios; idctroo nos de meofiini- qaid fit menrara » ft qdd tempns.

bili mafioit qmua ipGi plana mnfiai Mmfwra eft habitado qaaoticatem, lon*

praeccdit tamqaam priodpalts fabalter- gitadiaem & breritatem coiaslibet can-

nativam, ad preces qaoromdam mag- tus menrurabilis manifeftans. Menfnra-

natnm tradare rdentes^non perverten- bUis dico, qaia in plana mnfica noa

do ordinem iplam planam perfediffime attenditar tidis menfanu Tempus eft

a praedidis phUofophis fapponimas pro- meofara tam vocts prolats» qaam das

palatam. contrarii , fcilicet Yods omiflae » qaae

Nec forte dicat aliqais » nos hoc paala communiter appellataf. Dico au*

opus propter arrogantiam , vel forte tem , paufam tempore menfurari , quia

propter propriam tantum commodita- aliter duo cantus divifi» quorum uous

tem incepiflfe, fed vere propter eviden* cum paufist alter fine paufis fumerettu:»

tem neceffitatem, & auditorum £ualli^ non poflent proportionaliter ad invi-

mam apprehenfionem , nec non & om- cem coaequarL

nium notatoram ipfius menfurabilis mu- ni^iAi^^^ «««»..», «.-.«r u-i- r

«,Gi cm T.J«nio. moltts. tam no- „„f„„bifc„. M„rf^abi|i,' OmSctet

▼08 qnam antiqaos, in artibus fuis dc .«. j.t—-^.^ ^ „„^j . " ^

menfurabiU mnGca mnlta bona dicerc. f. d.fcantu8. co quod m omm parte

iu«;utuiauiu uiuuva uiuiui »st^Ma u v<^..^ ^^ tcmporc mcufuratur : partim mcn-

& e contrano m multis . mazime in r L>f a- -^ '^

j Tu . P - . " * j c - furabilis dicitur organum pro tanto, acadcntibus ipflus fc.ent« deacere & ^ .^ ,j^^ « Senfuratur

crrare. opinioni eorum forc exiftima. J^ ^ fciendum /quod organum cft vimus fiiccurrcndnm: ne fortc propter . j;-.v.,, j„«i:o:*Jt r^v . •

dcfedum & crrorem pr«diaorum fci- ^ cll„^!f R^\ • '^'''P"''